Sorular ve Yanıtlar

Sözlük ve canlı derlem verisini birlikte açıklayan bilgi alanı

Toplam soru
96
Maddebaşı
45
Anlam / tanım
51
Yeni madde sorusu
41
İncelenen madde
61
Bu sayfa nasıl hazırlanır?

Sözlük özelliklerinin birlikte okunması

Maddebaşı, anlam, tanım, gönderme, köken, çekimli biçim, bağlam, alan ve tür yayılımı, eş kullanım, değerlik, hibrit sözcük ağı ve yaşam eğrisi birlikte değerlendirilir. Yeni eklenen sözcükler de yayımlanmış tanımlanabilirlik kanıtlarıyla bu kapsama girer.

Canlı kanıt, denetimli açıklama

Soru ve açıklayıcı yanıt editoryal olarak yayımlanır; geçiş sayısı ve derlem büyüklüğü sayfa açıldığında ClickHouse üzerinden yeniden okunur. Bağlamlar kamuya açık kalite süzgecinden geçen örneklerle sınırlıdır. Sayılar dil bilgisel kural değil, derlemde gözlenen eğilimdir.

Tümü Maddebaşları Anlamlar / Tanımlar Yeni Eklenen Sözcükler

3 soru ve yanıt

Süzgeçleri temizle
Anlam / Tanım Anlam ayrımı
oyun alanı

Rekabet çevresi anlamındaki “oyun alanı”, çocukların oynadığı yer veya spor sahasından nasıl ayrılır?

Yeni anlam fiziksel bir yerden çok, kişi ve kurumların ortak kurallar, imkânlar ve sınırlamalar içinde karar aldığı ekonomik ya da toplumsal düzeni anlatır.

İncelenen GTS tanımı
Kişi ve kurumların ortak kurallar, imkânlar ve sınırlamalar içinde karar aldığı, strateji geliştirdiği ve rekabet ettiği ekonomik ya da toplumsal etkinlik çevresi.
Gerçek anlamda sınırları belirlenmiş bir yerde oyun veya karşılaşma yapılır. Mecaz kullanım bu yapıyı korur fakat saha, kuralların, kaynakların ve rekabet koşullarının oluşturduğu soyut çevreye dönüşür. Eşit oyun alanı sözü, tarafların aynı coğrafi yerde bulunmasını değil karşılaştırılabilir imkân ve yükümlülüklere sahip olmasını ister. Tanım bu nedenle yalnız rekabeti değil, kararların alındığı ortak düzeni ve tarafların hareket alanını da içerir.
Canlı geçiş
14
Milyon başına
0.0099
Tanıklı cümle
0
Belge yayılımı
0

İlgili sözlük aramaları

rekabet ortamı piyasa oyun sahası
Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Açıklama fiziksel oyun yerinden ekonomik ve toplumsal rekabet düzenine uzanan anlam aktarımını kapsar.

Sınırlılık: Her rekabet ortamı kalıplaşmış biçimde oyun alanı diye adlandırılmaz; kullanımın bağlamda düzen ve koşul ilişkisi kurması gerekir.

Sözlük maddesini aç Derlemde sorgula Yaşam eğrisini aç
Maddebaşı Bağlam
oyun alanı

“Oyun alanı” öbeğinin derlem bağlamı incelenirken yalnız “alan” sözcüğünün eşleşmesi neden yeterli kabul edilmez?

Çünkü sözlükbirim öbeğin tamamıdır; bileşenlerin doğru sırada birlikte bulunması ve cümlenin oyun yeri mi yoksa kurallı rekabet çevresi mi anlattığının ayrıca belirlenmesi gerekir.

Yalnız son bileşeni aramak çalışma alanı, araştırma alanı veya fiziksel bölge gibi ilgisiz sonuçları aynı kayda bağlayabilir. Tam öbek araması iki bileşenin birlikte kurduğu sözlüksel birimi korur. Bunun ardından çocuk, park ve spor çevresi gerçek oyun yerini; eşitlik, piyasa, kural ve rekabet çevresi ise mecaz anlamı işaret edebilir. Temsil edici bağlam seçimi bu iki aşamayı birlikte yürüttüğünde hem yanlış lemma bağlantısı hem de yanlış anlam örneklemesi azalır.
Canlı geçiş
14
Milyon başına
0.0099
Tanıklı cümle
0
Belge yayılımı
0
Serbestlik: %92.1 · serbest

İlgili sözlük aramaları

rekabet oyun sahası eşit koşullar
Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt çok sözcüklü birimin bütünlüğünü ve gerçek-mecaz bağlam ayrımını derlem sorgusu açısından açıklar.

Sınırlılık: Bileşenlerin birlikte görünmesi de tek başına anlamı kesinleştirmez; cümlenin bütünündeki ilişki ve amaç incelenmelidir.

Sözlük maddesini aç Derlemde sorgula Yaşam eğrisini aç
Maddebaşı Çekimli biçimler
çocuk

Çocuk maddesinin canlı yüzey biçimleri arasında çocuğun ve çocukları gibi değişmiş gövdelerin bulunması neden ayrı maddebaşları gerektirmez?

Bu biçimler çoğul, iyelik ve durum ekleriyle cümleye uyarlanmış kullanımlardır; bağlama duyarlı çözümleme ses değişimini geri alarak hepsini aynı sözlükbirime bağlar.

Türkçede ünlüyle başlayan ek geldiğinde son sesteki k yumuşayarak ğ biçimine dönebilir; ayrıca çoğul, iyelik ve durum ekleri gövdeye art arda bağlanabilir. “Çocuğun” bir sahiplik veya tamlama ilişkisi, “çocukları” ise bağlama göre çoğul, iyelik ya da belirtme işlevi taşır. Bunlar yeni kavramlar oluşturmaz, aynı adın cümlede üstlendiği görevleri gösterir. Lematizasyon yüzeyi körlemesine kesmek yerine ek dizisini ve cümle çevresini değerlendirerek sözlükteki temel biçime ulaşır.
Canlı geçiş
1489517
Milyon başına
1054.8667
Tanıklı cümle
790760
Belge yayılımı
52153

Bağlam

Ayrıca anneler etkileşimli okuma sayesinde çocuklarının sosyal alanda aktifleştiklerini, girişimciliklerinin arttığını ifade etmişlerdir.

İlgili sözlük aramaları

çocuğun çocuklar çocukluk
Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Açıklama ünsüz yumuşaması, çoğul, iyelik ve durum eklerinin lemma birliğini nasıl koruduğunu kapsar.

Sınırlılık: Eş yazımlı ek dizileri bağlama göre farklı çözümlenebilir; yüzey listesi tek başına kesin dil bilgisel çözümleme değildir.

Sözlük maddesini aç Derlemde sorgula Yaşam eğrisini aç