Türkçe kendi yapısıyla
Türkçenin yapısını başka bir dilin kalıplarına uydurmadan, doğrulanmış dil bilgisini T-BDLD içindeki canlı kullanım örüntüleriyle birlikte açıklayan sürümlü ve tanıklı başvuru kaynağı.
Derlem temelli başvuru dil bilgisi
GTS Hesaplamalı Türkçe Dil Bilgisi
Türkçeyi başka bir dilin kalıplarına uydurmadan; doğrulanmış dil bilgisi bilgisini canlı T-BDLD ölçümleri, nötr tanıklar, grafikler ve şemalarla birleştiren sürümlü başvuru kaynağı.
- Bölüm
- 12
- Açıklama sözcüğü
- 123.668
- Nötr tanık
- 179
- Doğrulanmış kaynak
- 169
- Genel sürüm
- 1
- Toplam özgünlük skoru
- 81.2/100
Bağımsız üretim kanıtı
Toplam özgünlük skoru
81.2/100
Yüksek
Puan; bölümün sistem içi üretim ve sürüm izini, diğer dil bilgisi bölümlerinden metinsel uzaklığını, bölüm içi cümle tekilliğini ve anlatım yapısının çeşitliliğini birleştirir. Canlı derlem tanıkları ölçüme katılmaz. Evrensel intihal kanıtı değildir.
Toplamın hesabı: Toplam skor, her bölümün editoryal sözcük sayısıyla ağırlıklandırılır.
12 bölüm · 63522 editoryal sözcük · 3789 ayrı editoryal cümle
Geliştirme modeli
Nasıl geliştiriliyor?
Canlı derlem kanıtı
Hesaplama, keşif ile dil bilgisel yorumu birbirinden ayırıyor; otomatik ölçüm örüntüyü buluyor, Türkçeye özgü çözümleme ve insan denetimi ise bulgunun ne ölçüde genellenebileceğine karar veriyor.
Nötr tanık kapısı
Yayımlanan tanıklar gündelik, bilimsel ya da betimleyici ve tartışmasız bağlamlardan seçiliyor; özel ad, ideolojik yönlendirme, cinsiyetçi anlatım, dinî tartışma, şiddet ve bağlam dışı yargı içeren örnekler nötrlük denetiminde eleniyor.
Tek kalıcı sürüm adresi
Bu dil bilgisi bitmiş ve değişmez bir çalışma değildir. Her bölüm; derlem büyüdükçe ortaya çıkan yeni kullanım kanıtları, doğrulanan çözümleme özellikleri, yeni hesaplama modelleri ve karşı örneklerle zaman içinde geliştirilmeye ve yenilenmeye devam eder. Güncellemeler aynı kalıcı adreste yayımlanır; yöntem değişiklikleri bölüm sürümüne işlenir, önceki sürümün özeti değişiklik kaydında korunur ve yeni yorumlar güncel derlem anlık görüntüsüne bağlanır.
Bölüme göre seçilen kuramsal mercekler
Her olgu, onu en iyi açıklayan kuramlarla incelenir. Biçimsel modeller, söylem çözümlemesi ve dil bilimi kuramı; otomatik keşif kanıt sayılmadan birlikte kullanılır. Derlem kanıtı ile insan incelemesi her zaman son yayın kapısıdır.
Bitmiş değil, gelişmeye açık bir dil bilgisi
Bu dil bilgisi bitmiş veya değişmez bir çalışma değildir. Derlem büyüdükçe, yeni çözümleme özellikleri doğrulandıkça, hesaplama modelleri geliştikçe ve karşı örnekler ortaya çıktıkça her bölüm yeni özelliklerle genişletilmeye ve yenilenmeye devam edecektir. Yöntem değişiklikleri bölüm sürümü ve değişiklik kaydıyla birlikte yayımlanacaktır.
Denetlenebilir hesaplama katmanları
Sıklık, yayılım, entropi, bağlamsal geçiş, zamansal değişim, belirsizlik ve anlam eşlemesi; ölçülmüş, etkin veya pilot durumlarıyla birbirinden ayrı raporlanır. Her sayı kapsamı ve yorum sınırıyla birlikte sunulur.
Canlı derlem nabzı
T-BDLD'nin güncel ölçeği
Güncel değerler canlı derlem verisinden okunuyor...
- Cümle
- 106.322.902
- Sözcük geçişi
- 888.394.248
- Bölüm ölçümünden sonra
- 0
12 bölüm
Eşleşen bölüm bulunamadı.
Yayımlanan bölümler
Hesaplamalı Türkçe dil bilgisi
Bölümler kalıcı adreslerinde genişletilir; yorumlar yeniden üretilebilir bir derlem anlık görüntüsüne bağlı tutulur.
01
Biçim bilgisi
Bu bölüm, Türkçe sözcüklerin kök ve gövde çevresinde nasıl genişlediğini; çekim, türetim, uyum, ses nöbetleşmesi, iyelik, durum ve eylem kategorilerinin derlemde hangi örüntülerle görünür olduğunu açıklıyor. Ölçümler, İngilizcenin ya da başka bir dilin gramer şemasını Türkçeye taşımadan, Türkçenin kendi ek sırası ve biçim-ses ilişkisi içinde yorumlanıyor.
- 18819 sözcük
- 22 tanık
- 4 grafik
- 23 soru-yanıt
- 12 hesaplama katmanı
- 8 güncel içgörü
- 81.7/100 özgünlük
02
Metaforlar
Türkçedeki yerleşik ve yeni metaforları kaynak alan, hedef alan, temel anlam, bağlamsal anlam, biçim bilgisel gerçekleşme ve söylem akışı bakımından inceleyen; canlı ifade ağırlıklarını insan denetimli cümle tanıklarından ayırarak sunan hesaplamalı bölüm.
- 8907 sözcük
- 19 tanık
- 7 grafik
- 12 soru-yanıt
- 9 hesaplama katmanı
- 9 güncel içgörü
- 81.5/100 özgünlük
03
Bağlam
Türkçede bağlamın ek, sözcük, öbek, cümle, söylem ve kaynak katmanlarında nasıl kurulduğunu; canlı derlem dinamikleri, gönderim, belirsizlik, söylem ilişkileri ve yapay zekânın bağlamsal temsil öğrenmesiyle birlikte inceleyen kapsamlı hesaplamalı dil bilgisi bölümü.
- 7472 sözcük
- 12 tanık
- 7 grafik
- 14 soru-yanıt
- 8 hesaplama katmanı
- 9 güncel içgörü
- 81.2/100 özgünlük
04
Türkçede Akıl Yürütme
Türkçede gerekçe, koşul, sonuç, karşıtlık, olasılık, gereklilik, kanıt, nicelik ve olumsuzluk ilişkilerini canlı derlem verisiyle inceleyen; doğal mantığı, çıkarım zincirlerini ve dil modeli değerlendirmesini Türkçenin biçimbilgisel yapısına göre yeniden kuran sürümlü hesaplamalı dil bilgisi bölümü.
- 8317 sözcük
- 14 tanık
- 8 grafik
- 15 soru-yanıt
- 9 hesaplama katmanı
- 10 güncel içgörü
- 81.1/100 özgünlük
05
Türkçede Argümantasyon
Türkçedeki iddia, dayanak, bağlayıcı gerekçe, ek destek, karşı iddia, yanıtlama, sınırlayıcı, istisna, örnekleme ve kaynaklandırma ilişkilerini canlı derlem ölçümleri, insan denetimli nötr tanıklar, doğrulanmış kuramsal kaynaklar ve açıkça GTS önerisi olarak işaretlenen yenilikçi hesaplamalı modellerle inceleyen sürümlü bölüm.
- 9368 sözcük
- 16 tanık
- 8 grafik
- 16 soru-yanıt
- 10 hesaplama katmanı
- 10 güncel içgörü
- 81.1/100 özgünlük
06
Türkçede Sözdizimsel Esneklik
Türkçedeki öge ve sözcük dizilişini “serbest” sözcüğüyle geçiştirmeden; mutlak konum yayılımı, yükleme göre yön değişimi, öbek içi yerel kısıt, kaynak dayanıklılığı, bilgi yapısı ve çözümleme belirsizliğini ayrı katmanlarda ölçen canlı ve sürümlü bölüm.
- 10600 sözcük
- 16 tanık
- 9 grafik
- 18 soru-yanıt
- 10 hesaplama katmanı
- 10 güncel içgörü
- 80.6/100 özgünlük
07
Türkçede Bilgi Paketleme
Türkçede tamlamaların, fiilimsilerin, durum işaretlerinin ve sözdizimsel esnekliğin çekimli yükleme kadar nasıl yapısal yük biriktirdiğini; yüklem sonrası alanın bu düzeni nasıl sürdürdüğünü canlı derlem kanıtı, açıklanabilir Bilgi Paketleme İndeksi, grafikler ve nötr tanıklarla inceleyen hesaplamalı dil bilgisi bölümü.
- 10733 sözcük
- 20 tanık
- 10 grafik
- 20 soru-yanıt
- 11 hesaplama katmanı
- 12 güncel içgörü
- 80.4/100 özgünlük
08
Türkçede Yüklem ve Yargı
Türkçede tek sözcüklü, çok sözcüklü ve ad soylu yüklem adaylarının yargı kurma gücünü; zaman, görünüş, kip, kişi, olumsuzluk, bilgi kaynağı, katılan çerçevesi ve cümle kapanışıyla birlikte canlı derlem penceresinde ölçen; Yüklemleşme ve Yargılaşma indekslerini açık bileşenlerle sunan hesaplamalı bölüm.
- 12446 sözcük
- 20 tanık
- 12 grafik
- 21 soru-yanıt
- 12 hesaplama katmanı
- 12 güncel içgörü
- 80.4/100 özgünlük
09
Kavramsal Sıkışma ve Tek Sözcükleşme
Bir kavramın önce ya da aynı dönemde birden çok sözcükle kurulurken tek bir sözlükbirimle de anlatılmaya başlaması, yalnız yazımın kısalması değildir. Bu bölüm, öbek ile tek sözcük arasındaki kavramsal devamlılığı canlı bağlam dağılımı, sözlük tanımı, kaynak yayılımı, biçimsel yol ve zaman yönelimi üzerinden ölçer; sonucu Kavramsal Sıkışma İndeksi ve Tek Sözcükleşme Yönelimi olarak yayımlar.
- 8612 sözcük
- 14 tanık
- 11 grafik
- 18 soru-yanıt
- 14 hesaplama katmanı
- 11 güncel içgörü
- 81.5/100 özgünlük
10
Çekim Eklerinin Morfotaktiği ve Anlam İlişkileri
Bu bölüm, Türkçedeki ad ve fiil çekim eklerini yalnız bir ek listesi olarak değil, izinli ardıllıkları, kullanım ağırlıkları ve birbirine ekledikleri dil bilgisel anlam katmanları bulunan iki ayrı canlı ağ olarak inceler. Tam derlem projeksiyonu ek aileleri ile ardıllıkların sıklığını; kaynak dengeli güncel cümle penceresi ise yakın bağlamın yeniden ağırlıklandırılmasını ve çekimli biçimin öbek kurma eğilimini ölçer.
- 8525 sözcük
- 0 tanık
- 12 grafik
- 18 soru-yanıt
- 12 hesaplama katmanı
- 12 güncel içgörü
- 81.4/100 özgünlük
11
Türkçede Serbest Tamlamalar ve Sözlükbirimleşme Eşiği
Türkçede bağlama göre serbestçe kurulabilen tamlamaları, yerleşik birliktelikleri ve çok sözcüklü sözlükbirimleri; sözdizimsel dış hareket, iç esneklik, bileşen değiştirme, çekim yeri ve canlı derlem dağılımını birbirine karıştırmadan inceleyen ayrıntılı bölüm.
- 11176 sözcük
- 12 tanık
- 8 grafik
- 22 soru-yanıt
- 10 hesaplama katmanı
- 14 güncel içgörü
- 81.3/100 özgünlük
12
Türkçede Eşdizimlilik
Türkçede bir sözcüğün hangi başka sözcüklerle rastlantının ötesinde birliktelik kurduğunu; ortak sıklık, beklenen sıklık, seçkinlik, yön, uzaklık, belge ve kaynak yayılımı üzerinden açıklayan canlı, karşılaştırmalı ve sözlükçülük odaklı hesaplamalı bölüm.
- 8693 sözcük
- 14 tanık
- 8 grafik
- 20 soru-yanıt
- 10 hesaplama katmanı
- 12 güncel içgörü
- 81.8/100 özgünlük
Yorum güvenceleri
Sayıların gösterdiği ve göstermediği
Keşif, tek başına kural değildir
Otomatik ölçüm örüntüyü bulur; kapsamını Türkçeye özgü dil bilgisel inceleme belirler.
Anlık görüntü yeniden üretilebilir
Yayımlanan toplu bulgular derlem sıra numarası ve yöntem sürümüyle birlikte korunur.
Tanıklar insan denetimlidir
Her açık cümle eksiksizlik, ilgililik, kaynak kimliği ve nötrlük bakımından okunur.