Turkish first
Türkçenin yapısını başka bir dilin kalıplarına uydurmadan, doğrulanmış dil bilgisini T-BDLD içindeki canlı kullanım örüntüleriyle birlikte açıklayan sürümlü ve tanıklı başvuru kaynağı.
Corpus-grounded reference grammar
GTS Computational Turkish Grammar
A versioned Turkish reference grammar built from Turkish-specific analysis, verified scholarship and live T-BDLD evidence. Chapter content remains in Turkish.
- Chapters
- 12
- Words
- 123.668
- Neutral witnesses
- 179
- Verified sources
- 169
- Edition
- 1
- Overall originality
- 81.2/100
Independent production evidence
Overall originality score
81.2/100
High
The score combines in-system production and revision traces, textual distance from other grammar chapters, within-collection sentence uniqueness and structural variety. Live corpus witnesses are excluded. It is not universal proof of non-plagiarism.
Aggregation: The overall score is weighted by each chapter's editorial word count.
12 chapters · 63522 editorial words · 3789 distinct editorial sentences
Development model
How is the grammar developed?
Live evidence
Hesaplama, keşif ile dil bilgisel yorumu birbirinden ayırıyor; otomatik ölçüm örüntüyü buluyor, Türkçeye özgü çözümleme ve insan denetimi ise bulgunun ne ölçüde genellenebileceğine karar veriyor.
Neutral witnesses
Yayımlanan tanıklar gündelik, bilimsel ya da betimleyici ve tartışmasız bağlamlardan seçiliyor; özel ad, ideolojik yönlendirme, cinsiyetçi anlatım, dinî tartışma, şiddet ve bağlam dışı yargı içeren örnekler nötrlük denetiminde eleniyor.
Stable URLs
Bu dil bilgisi bitmiş ve değişmez bir çalışma değildir. Her bölüm; derlem büyüdükçe ortaya çıkan yeni kullanım kanıtları, doğrulanan çözümleme özellikleri, yeni hesaplama modelleri ve karşı örneklerle zaman içinde geliştirilmeye ve yenilenmeye devam eder. Güncellemeler aynı kalıcı adreste yayımlanır; yöntem değişiklikleri bölüm sürümüne işlenir, önceki sürümün özeti değişiklik kaydında korunur ve yeni yorumlar güncel derlem anlık görüntüsüne bağlanır.
Theory lenses selected for each chapter
Each phenomenon is examined with the theories that explain it best. Formal models, discourse analysis and linguistic theory are combined without treating automated discovery as proof; corpus evidence and human review remain the publication gate.
An evolving reference grammar
This is not a finished or immutable work. Every chapter will continue to gain new features and be revised as the corpus grows, new analyses are verified, computational models improve and counterexamples emerge. Method changes are published with the chapter version and change record.
Auditable computational layers
Frequency, dispersion, entropy, contextual transitions, temporal change, ambiguity and semantic mapping are reported separately as measured, active or pilot methods. Every number retains its scope and interpretation limit.
Live corpus pulse
Current T-BDLD scale
Reading current corpus values...
- Sentences
- 106.322.902
- Word tokens
- 888.394.248
- Since chapter snapshot
- 0
12 chapters
No matching chapter was found.
Published chapters
Computational Turkish grammar
Chapters are expanded at their permanent URLs; interpretations remain tied to a reproducible corpus snapshot.
01
Biçim bilgisi
Bu bölüm, Türkçe sözcüklerin kök ve gövde çevresinde nasıl genişlediğini; çekim, türetim, uyum, ses nöbetleşmesi, iyelik, durum ve eylem kategorilerinin derlemde hangi örüntülerle görünür olduğunu açıklıyor. Ölçümler, İngilizcenin ya da başka bir dilin gramer şemasını Türkçeye taşımadan, Türkçenin kendi ek sırası ve biçim-ses ilişkisi içinde yorumlanıyor.
- 18819 words
- 22 witnesses
- 4 charts
- 23 Q&A
- 12 computational layers
- 8 current insights
- 81.7/100 originality
02
Metaforlar
Türkçedeki yerleşik ve yeni metaforları kaynak alan, hedef alan, temel anlam, bağlamsal anlam, biçim bilgisel gerçekleşme ve söylem akışı bakımından inceleyen; canlı ifade ağırlıklarını insan denetimli cümle tanıklarından ayırarak sunan hesaplamalı bölüm.
- 8907 words
- 19 witnesses
- 7 charts
- 12 Q&A
- 9 computational layers
- 9 current insights
- 81.5/100 originality
03
Context
Türkçede bağlamın ek, sözcük, öbek, cümle, söylem ve kaynak katmanlarında nasıl kurulduğunu; canlı derlem dinamikleri, gönderim, belirsizlik, söylem ilişkileri ve yapay zekânın bağlamsal temsil öğrenmesiyle birlikte inceleyen kapsamlı hesaplamalı dil bilgisi bölümü.
- 7472 words
- 12 witnesses
- 7 charts
- 14 Q&A
- 8 computational layers
- 9 current insights
- 81.2/100 originality
04
Türkçede Akıl Yürütme
Türkçede gerekçe, koşul, sonuç, karşıtlık, olasılık, gereklilik, kanıt, nicelik ve olumsuzluk ilişkilerini canlı derlem verisiyle inceleyen; doğal mantığı, çıkarım zincirlerini ve dil modeli değerlendirmesini Türkçenin biçimbilgisel yapısına göre yeniden kuran sürümlü hesaplamalı dil bilgisi bölümü.
- 8317 words
- 14 witnesses
- 8 charts
- 15 Q&A
- 9 computational layers
- 10 current insights
- 81.1/100 originality
05
Türkçede Argümantasyon
Türkçedeki iddia, dayanak, bağlayıcı gerekçe, ek destek, karşı iddia, yanıtlama, sınırlayıcı, istisna, örnekleme ve kaynaklandırma ilişkilerini canlı derlem ölçümleri, insan denetimli nötr tanıklar, doğrulanmış kuramsal kaynaklar ve açıkça GTS önerisi olarak işaretlenen yenilikçi hesaplamalı modellerle inceleyen sürümlü bölüm.
- 9368 words
- 16 witnesses
- 8 charts
- 16 Q&A
- 10 computational layers
- 10 current insights
- 81.1/100 originality
06
Türkçede Sözdizimsel Esneklik
Türkçedeki öge ve sözcük dizilişini “serbest” sözcüğüyle geçiştirmeden; mutlak konum yayılımı, yükleme göre yön değişimi, öbek içi yerel kısıt, kaynak dayanıklılığı, bilgi yapısı ve çözümleme belirsizliğini ayrı katmanlarda ölçen canlı ve sürümlü bölüm.
- 10600 words
- 16 witnesses
- 9 charts
- 18 Q&A
- 10 computational layers
- 10 current insights
- 80.6/100 originality
07
Türkçede Bilgi Paketleme
Türkçede tamlamaların, fiilimsilerin, durum işaretlerinin ve sözdizimsel esnekliğin çekimli yükleme kadar nasıl yapısal yük biriktirdiğini; yüklem sonrası alanın bu düzeni nasıl sürdürdüğünü canlı derlem kanıtı, açıklanabilir Bilgi Paketleme İndeksi, grafikler ve nötr tanıklarla inceleyen hesaplamalı dil bilgisi bölümü.
- 10733 words
- 20 witnesses
- 10 charts
- 20 Q&A
- 11 computational layers
- 12 current insights
- 80.4/100 originality
08
Türkçede Yüklem ve Yargı
Türkçede one word, multiword ve ad soylu yüklem adaylarının yargı kurma gücünü; zaman, görünüş, kip, kişi, olumsuzluk, bilgi kaynağı, katılan çerçevesi ve cümle kapanışıyla birlikte canlı derlem penceresinde ölçen; Yüklemleşme ve Yargılaşma indekslerini açık bileşenlerle sunan hesaplamalı bölüm.
- 12446 words
- 20 witnesses
- 12 charts
- 21 Q&A
- 12 computational layers
- 12 current insights
- 80.4/100 originality
09
Kavramsal Sıkışma ve Tek Sözcükleşme
Bir kavramın önce ya da aynı dönemde birden çok sözcükle kurulurken tek bir sözlükbirimle de anlatılmaya başlaması, yalnız yazımın kısalması değildir. Bu bölüm, öbek ile tek sözcük arasındaki kavramsal devamlılığı canlı bağlam dağılımı, sözlük tanımı, kaynak yayılımı, biçimsel yol ve zaman yönelimi üzerinden ölçer; sonucu Kavramsal Sıkışma İndeksi ve Tek Sözcükleşme Yönelimi olarak yayımlar.
- 8612 words
- 14 witnesses
- 11 charts
- 18 Q&A
- 14 computational layers
- 11 current insights
- 81.5/100 originality
10
Gravity Addendumsnin Morfotaktiği ve Anlam İlişkileri
Bu bölüm, Türkçedeki ad ve fiil exponentialsni yalnız bir ek listesi olarak değil, izinli ardıllıkları, kullanım ağırlıkları ve birbirine ekledikleri dil bilgisel anlam katmanları bulunan iki ayrı canlı ağ olarak inceler. Tam derlem projeksiyonu ek aileleri ile ardıllıkların sıklığını; kaynak dengeli güncel cümle penceresi ise yakın bağlamın yeniden ağırlıklandırılmasını ve (PHP 3, PHP 4)in öbek kurma eğilimini ölçer.
- 8525 words
- 0 witnesses
- 12 charts
- 18 Q&A
- 12 computational layers
- 12 current insights
- 81.4/100 originality
11
Türkçede Serbest Tamlamalar ve Sözlükbirimleşme Eşiği
Türkçede bağlama göre serbestçe kurulabilen tamlamaları, yerleşik birliktelikleri ve multiword sözlükbirimleri; sözdizimsel dış hareket, iç esneklik, bileşen değiştirme, çekim yeri ve canlı derlem dağılımını birbirine karıştırmadan inceleyen ayrıntılı bölüm.
- 11176 words
- 12 witnesses
- 8 charts
- 22 Q&A
- 10 computational layers
- 14 current insights
- 81.3/100 originality
12
Türkçede Eşdizimlilik
Türkçede bir sözcüğün hangi başka sözcüklerle rastlantının ötesinde birliktelik kurduğunu; ortak sıklık, beklenen sıklık, seçkinlik, yön, uzaklık, belge ve kaynak yayılımı üzerinden açıklayan canlı, karşılaştırmalı ve sözlükçülük odaklı hesaplamalı bölüm.
- 8693 words
- 14 witnesses
- 8 charts
- 20 Q&A
- 10 computational layers
- 12 current insights
- 81.8/100 originality
Interpretive safeguards
What the numbers do and do not mean
Discovery is not a rule
Automatic measurement identifies patterns; Turkish-specific linguistic review determines their scope.
A snapshot is reproducible
Published aggregate claims retain their corpus sequence and method revision.
Witnesses are reviewed
Every public sentence is checked for completeness, relevance, source identity and neutrality.