Sorular ve Yanıtlar

Sözlük ve canlı derlem verisini birlikte açıklayan bilgi alanı

Toplam soru
96
Maddebaşı
45
Anlam / tanım
51
Yeni madde sorusu
41
İncelenen madde
61
Bu sayfa nasıl hazırlanır?

Sözlük özelliklerinin birlikte okunması

Maddebaşı, anlam, tanım, gönderme, köken, çekimli biçim, bağlam, alan ve tür yayılımı, eş kullanım, değerlik, hibrit sözcük ağı ve yaşam eğrisi birlikte değerlendirilir. Yeni eklenen sözcükler de yayımlanmış tanımlanabilirlik kanıtlarıyla bu kapsama girer.

Canlı kanıt, denetimli açıklama

Soru ve açıklayıcı yanıt editoryal olarak yayımlanır; geçiş sayısı ve derlem büyüklüğü sayfa açıldığında ClickHouse üzerinden yeniden okunur. Bağlamlar kamuya açık kalite süzgecinden geçen örneklerle sınırlıdır. Sayılar dil bilgisel kural değil, derlemde gözlenen eğilimdir.

70 soru ve yanıt

Süzgeçleri temizle
Maddebaşı Eş kullanım
reçete

“Reçete” için ekonomik, çözüm ve başarı çevresindeki eş kullanımlar mecaz anlamın yerleşikliğini nasıl destekler?

Bu ortaklıklar sözcüğün yalnız hekimlik belgesi olarak değil, bir sorunu gidermek için birlikte uygulanacak önlem ve yöntemler bütünü olarak da düzenli kullanıldığını gösterir.

Tek bir etkileyici cümle kalıcı anlam kararı için yeterli değildir. Farklı metinlerde ekonomik reçete, çözüm reçetesi veya başarı reçetesi gibi kuruluşların yinelenmesi, tedavi şemasının soyut sorunlara aktarıldığını gösteren dağıtımlı kanıt sağlar. Eş kullanım ölçüleri bu ortaklığın rastlantısal olup olmadığını değerlendirmeye yardım eder; tanımın kendisini ise otomatik olarak üretmez. Sözlük kararı, ortaklık puanlarının yanı sıra bağlamın gerçekten bir önlem programını anlatmasına ve tıbbi anlamdan ayrılmasına dayanır.
Canlı geçiş
13893
Milyon başına
9.8224
Tanıklı cümle
0
Belge yayılımı
0
Serbestlik: %89.0 · serbest

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt eş kullanım verisinin çözüm programı anlamını desteklemesini ve editoryal karardaki yerini açıklar.

Sınırlılık: Yüksek ortaklık puanı tek başına yeni anlam kanıtı değildir; mecazın geçici veya alaycı kullanıldığı cümleler ayrıca elenir.

Maddebaşı Alan ve tür yayılımı
kod

“Kod” maddesinin canlı alan yayılımında bilişim dışındaki kullanımların da görünmesi hangi sözlüksel özelliğe işaret eder?

Bu yayılım, aynı biçimin program komutlarının yanında kültürel kuralları, mesleki ilkeleri ve başka işaret dizgelerini de adlandırabilen çok anlamlı bir birim olduğunu gösterir.

Alan dağılımı tek başına anlamları sınıflandırmaz; bir biçimin hangi kullanım çevrelerinde yoğunlaştığını gösterir. Programlama bağlamında çalıştırılabilir komut dizisi, kültür ve toplum bağlamında ortaklaşa öğrenilen değer ve davranış örüntüsü, başka alanlarda ise sınıflama veya tanı işareti öne çıkabilir. Bu nedenle baskın alan, öteki anlamları geçersiz kılan bir etiket değildir. Doğru anlam seçimi, alan göstergesiyle birlikte cümledeki niteleyiciler, eş kullanımlar ve yüklem ilişkileri değerlendirilerek yapılır.
Canlı geçiş
116774
Milyon başına
82.5593
Tanıklı cümle
0
Belge yayılımı
0
Sözcük ağı: 9 düğüm, 11 bağlantı

Bağlam

Birçok şirket yeni iş kurmak istiyor ama bunu engelleyecek kültürel kodlar var.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Açıklama canlı alan yayılımının çok anlamlı bir maddeyi yorumlamadaki katkısını ve sınırını kapsar.

Sınırlılık: Alan oranları derlem bileşimi değiştikçe güncellenebilir; bunlar kalıcı anlam sırası veya kesin uzmanlık sınırı değildir.

Maddebaşı Çok anlamlılık
şemsiye

“Şemsiye” maddesinde yağmurdan koruyan eşya ile farklı kavramları kapsayan üst yapı anlamlarının aynı maddebaşında bulunması nasıl açıklanır?

Somut nesnenin farklı parçaları tek örtü altında toplama özelliği, mecaz yoluyla çeşitli kavram veya kurumları ortak bir üst düzende birleştirme ilişkisine aktarılmıştır.

İki kullanımın göndergeleri farklı olsa da aralarında düzenli bir kavramsal köprü vardır. Fiziksel nesne, altında bulunanları aynı örtünün kapsamına alır; soyut kullanımda ise bir terim, kurum veya program farklı alt türleri ortak ad ve düzen içinde birleştirir. Bu ortak kapsama şeması anlamların aynı tarihsel ve kavramsal madde altında tutulmasını sağlar. Yeni kullanım yalnız süslü bir benzetme değildir; farklı kaynaklarda benzer kuruluşlarla yinelendiği ve bağımsız biçimde açıklanabildiği için ayrı anlam olarak gösterilir.
Canlı geçiş
13899
Milyon başına
9.8266
Tanıklı cümle
0
Belge yayılımı
0
Sözcük ağı: 9 düğüm, 12 bağlantı

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt fiziksel koruma nesnesinden kapsayıcı üst yapıya uzanan mecazlaşmayı ve çok anlamlılık kararını açıklar.

Sınırlılık: Her tek seferlik benzetme yerleşmiş anlam sayılmaz; karar düzenli kullanım, bağlam çeşitliliği ve anlam sürekliliğine dayanır.

Anlam / Tanım Anlam ayrımı GTS'ye yeni eklenen
onay arayışı

Onay arayışı ile kişinin zaman zaman görüş istemesi arasındaki sözlüksel sınır nasıl kurulur?

Görüş isteme belirli bir karar için bilgi toplamaya yönelebilir; burada ise kişinin kendi değerini ve davranışlarının doğruluğunu sürekli olarak başkalarının beğenisine bağlaması öne çıkar.

İncelenen GTS tanımı
Kişinin kendi değerini ve davranışlarının doğruluğunu başkalarının beğenisi, övgüsü veya kabulüne bağlayarak ilişkilerinde sürekli olumlu geri bildirim elde etmeye yönelmesi.
İnsanların önemli bir seçimden önce danışması veya yaptığı iş için geri bildirim istemesi olağan ve amaçlı bir davranıştır. Kavramın ayırıcı yönü, dışarıdan gelen olumlu değerlendirmenin geçici bilgi değil, güven ve yeterlik duygusunun temel kaynağı hâline gelmesidir. Tanımdaki süreklilik ve ilişkilere yayılma özellikleri bu örüntüyü tek seferlik danışmadan ayırır. Böylece madde her övgü isteğini kapsamına almaz, öz değerlendirmeyi dış kabule bağımlı kılan yönelimi belirtir.
Canlı geçiş
1
Milyon başına
0.0007
Tanıklı cümle
0
Belge yayılımı
0
Tanımlanabilirlik: İncelendi ve onaylandı · 3 bağımsız çözümleme

Bağlam

Özetle, öz takip deneyimi, rasyonel veri yönetiminden hedonik amaçlara ve sosyal onay arayışına kadar uzanan geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Açıklama ruh bilimi terimini danışma, geri bildirim ve olağan kabul isteğinden ayıran özellikleri kapsar.

Sınırlılık: Sözlük tanımı kişiye tanı koymaz; davranışın yoğunluğu ve etkisi ancak kendi bağlamında değerlendirilebilir.

Anlam / Tanım Anlam ayrımı GTS'ye yeni eklenen
ortak irade

Ortak irade tanımındaki uyuşma, tarafların bütün düşüncelerinin aynı olması anlamına mı gelir?

Hayır; tarafların her konuda aynı düşünmesi gerekmez, belirli bir sözleşme, karar veya eylemi doğuracak istek beyanlarının aynı sonuca yönelmesi yeterlidir.

İncelenen GTS tanımı
Birden çok kişinin veya kurumun ayrı ayrı açıkladığı isteklerin uyuşmasıyla sözleşme, karar ya da eylem için bağlayıcı bir yönelim meydana getiren birlikte isteme hâli.
Kişiler veya kurumlar gerekçeleri, çıkarları ve daha geniş görüşleri bakımından birbirinden ayrılabilir. Hukuki veya toplumsal sonuç bakımından önemli olan, ele alınan işlem üzerinde birbirini karşılayan istemlerin açıklanmasıdır. Tanım bu nedenle genel fikir birliği yerine bağlayıcı bir yönelim meydana getiren uyuşmayı vurgular. Birlikte isteme hâli, tek taraflı karardan ve yalnızca benzer düşünce taşımaktan bu sonuç doğurma işleviyle ayrılır.
Canlı geçiş
841
Milyon başına
0.5946
Tanıklı cümle
1250
Belge yayılımı
607
Tanımlanabilirlik: İncelendi ve onaylandı · 3 bağımsız çözümleme

Bağlam

Bir andlaşma devletler arasındaki müzakereler sonucunda, bunların ortak iradesini yansıtmak üzere kaleme alınır.
Akid ve hukukî işlemlerin feshedilmesi tarafların ortak irade beyanı, onlardan birinin tek taraflı irade beyanı ve hâkimin re'sen veya talep üzerine vereceği kararla mümkün olur.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt hukuk ve toplum bilimi kullanımındaki irade uyuşmasını genel düşünce benzerliğinden ayırır.

Sınırlılık: Geçerli irade beyanının biçimi ve sonuçları işlem türüne göre mevzuatta ayrıca düzenlenebilir.

Anlam / Tanım Anlam ayrımı GTS'ye yeni eklenen
optik iletişim

Optik iletişim tanımında fiberin yanında serbest uzayın da bulunması kavramın sınırını nasıl genişletir?

Kavramı belirleyen taşıma ortamının kablo olması değil, bilginin ışık sinyaline kodlanmasıdır; ışık uygun koşullarda atmosfer veya boşluk üzerinden de alıcıya ulaşabilir.

İncelenen GTS tanımı
Bilginin lazer veya ışık yayan başka bir kaynakla kodlanıp fiber ya da serbest uzay üzerinden alıcıya taşındığı yüksek hızlı haberleşme yöntemi.
Gündelik teknoloji anlatılarında bu terim çoğu kez fiber ağlarla özdeşleştirilir, çünkü kapalı ortam ışığı uzun mesafede düşük kayıpla taşır. Ancak lazer bağlantıları iki nokta arasında kablosuz biçimde de veri iletebilir. Tanım her iki ortamı anarak üst kavramı haberleşme yöntemi, ayırıcı özelliği ise ışığın bilgi taşıyıcısı olarak kullanılması biçiminde kurar. Böylece kavram ne yalnız kablo altyapısına ne de bütün elektromanyetik haberleşme yöntemlerine gereğinden fazla daraltılır veya genişletilir.
Canlı geçiş
75
Milyon başına
0.053
Tanıklı cümle
103
Belge yayılımı
58
Tanımlanabilirlik: İncelendi ve onaylandı · 3 bağımsız çözümleme

Bağlam

Artırılmış gerçeklik gözlükleri, holografik ekranlar, optik iletişim sistemleri ve kuantum bilgi işleme alanları da bu mimariden yararlanabilir.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Açıklama teknik tanımda taşıyıcı sinyal ile fiziksel iletim ortamının birbirinden nasıl ayrıldığını kapsar.

Sınırlılık: Tanım dalga boyu, kodlama standardı veya aktarım hızını belirlemez; bunlar uygulama ve donanıma göre değişir.

Anlam / Tanım Anlam ayrımı GTS'ye yeni eklenen
ozon deliği

Ozon deliği tanımındaki “delik” sözü neden atmosferde bütünüyle boş bir alan bulunduğu biçiminde anlaşılmamalıdır?

Çünkü kavram gazın tamamen yok olduğu bir boşluğu değil, stratosferdeki koruyucu katmanın belirli bölgelerde ve dönemlerde olağan düzeyin çok altına inmesini anlatır.

İncelenen GTS tanımı
Stratosferdeki koruyucu gaz katmanının özellikle kutup bölgeleri üzerinde mevsimsel olarak çok inceldiği ve zararlı morötesi ışınların yeryüzüne daha fazla ulaşmasına yol açtığı geniş alan.
Gündelik dilde delik, katı bir yüzeyde açılmış boşluğu düşündürür. Atmosfer teriminde ise sınırları maddeyle çevrili fiziksel bir oyuk yoktur; ölçülen ozon miktarı geniş bir bölgede ileri derecede azalır. Bu azalma morötesi ışınımın daha büyük bölümünün alt katmanlara ulaşmasına yol açtığı için çevresel sonuç taşır. Tanım “çok incelme” ve “geniş alan” özelliklerini kullanarak mecazlaşmış adlandırmayı bilimsel süreçle ilişkilendirir ve yanlış boşluk yorumunu önler.
İncelenen kanıt geçişi
48
Milyon başına
0.0339
Tanıklı cümle
0
Belge yayılımı
0
Tanımlanabilirlik: İncelendi ve onaylandı · 3 bağımsız çözümleme

Bağlam

Öyle ki, bugün bu zayıflama ozon deliği olarak adlandırılıyor.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Açıklama çevre bilimi terimindeki mecazlaşmış bileşen ile ölçülen atmosfer olgusu arasındaki farkı kapsar.

Sınırlılık: Tanım günlük ölçüm değerini veya deliğin belirli yıldaki büyüklüğünü vermez; bunlar gözlemsel verilerle güncellenir.

Anlam / Tanım Anlam ayrımı GTS'ye yeni eklenen
organik dayanışma

Organik dayanışma tanımındaki bağlılık neden yalnız yakınlık veya yardımseverlik duygusuyla açıklanamaz?

Çünkü kavramın ayırıcı temeli duygusal benzerlik değil, uzmanlaşmış kişilerin farklı görevler üstlenmesi ve gereksinimlerini karşılamak için birbirlerine işlevsel olarak bağımlı hâle gelmesidir.

İncelenen GTS tanımı
İş bölümünün geliştiği toplumlarda farklı görev ve uzmanlıklara sahip kişilerin gereksinimlerini tek başına karşılayamaması sonucu karşılıklı bağımlılık üzerinden kurulan toplumsal bağlılık.
Gündelik dayanışma gönüllü destek veya ortak duygu üzerinden kurulabilir. Buradaki toplum bilimi anlamında ise iş bölümü arttıkça bireyler aynı işi yapan benzer kişiler olmaktan çıkar; farklı üretim ve hizmetleri birbirlerinden almak zorunda kalır. Toplumsal bağlılık bu karşılıklı gereksinim ağından doğar. “Organik” sözü de yapının parçalarının farklılaşırken bütünü sürdürmesine gönderme yapar. Tanım bu nedenle ahlaki bir övgü değil, modern toplumdaki bağımlılık biçimini açıklayan çözümleme kavramıdır.
Canlı geçiş
303
Milyon başına
0.2142
Tanıklı cümle
212
Belge yayılımı
107
Tanımlanabilirlik: İncelendi ve onaylandı · 3 bağımsız çözümleme

Bağlam

Organik dayanışma ise, işbölümünden ileri gelen dayanışmadır.
Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt terimin gündelik yardımlaşmadan ayrılan toplum bilimi anlamını, iş bölümü ve bağımlılık üzerinden açıklar.

Sınırlılık: Kısa tanım kuramın bütün tarihsel tartışmalarını kapsamaz ve her toplumsal bağlılığı yalnız tek tipe indirgemez.

Maddebaşı Alan ve tür yayılımı GTS'ye yeni eklenen
otomatik düşünce

Otomatik düşünce için ruh bilimi alanının baskın görünmesi, öbeğin eğitim veya gündelik yaşam metinlerindeki tanıklarını neden dışlamaz?

Alan baskınlığı kavramın en yoğun işlendiği kaynak kümesini gösterir; aynı zihinsel sürecin eğitim, öz yardım veya gündelik deneyim anlatılarında kullanılmasını engellemez.

Alan dağılımı sözlükteki etiketi mekanik biçimde tekrarlamak yerine canlı geçişleri kaynakların konu sınıflarına göre sayar. Kavram bilişsel yaklaşımlarda teknik bir açıklama aracı olduğu için ruh bilimi belgelerinde yoğunlaşabilir. Bununla birlikte öğrencinin kaygısı, kişinin kendini değerlendirmesi veya davranış eğitimi anlatılırken de aynı ortak anlam çekirdeği korunabilir. Grafik bu yayılımı gösterir; her tanığın uzmanlık düzeyini veya tanımın değiştiğini tek başına kararlaştırmaz.
Canlı geçiş
1164
Milyon başına
0.8229
Tanıklı cümle
916
Belge yayılımı
238
Tanımlanabilirlik: İncelendi ve onaylandı · 3 bağımsız çözümleme

Bağlam

En yüzeyde yer alan otomatik düşünceler ve çekirdeği oluşturan temel inançlar arasında ise ara inançlar yer alır.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Açıklama uzmanlık etiketi, baskın alan ve alanlar arası gerçek kullanım arasındaki ilişkiyi kapsar.

Sınırlılık: Kaynak sınıflandırması ve derlem dengesi oranları etkiler; alan grafiği klinik değerlendirme veya anlam ayrımı yapmaz.

Maddebaşı Köken GTS'ye yeni eklenen
organik dayanışma

Organik dayanışma maddesindeki “Fransızca + Türkçe” köken bilgisi, toplum bilimi kavramının bütünüyle Fransızcadan değişmeden alındığını mı gösterir?

Hayır; kayıt öbeği kuran sözlerin Türkçeye geliş veya oluşum kaynaklarını belirtir, kavramın Türkçedeki tanımının ve kullanım tarihinin bütün ayrıntılarını tek başına açıklamaz.

Köken alanı önce söz varlığı birimlerinin biçimsel geçmişine ilişkindir: ilk bileşen Türkçeye yabancı bir kaynaktan girmiş, ikinci bileşen Türkçe türetim düzeni içinde kurulmuştur. İki sözün belirli bir toplum bilimi kavramında birleşmesi ise çeviri, terimleşme ve alan içi kullanım süreçleriyle ilgilidir. Bu nedenle dil etiketi kavramın kurucusunu, ilk yayın tarihini veya bütün dillerde aynı anlamla kullanıldığını kanıtlamaz. Tanım ve canlı derlem kanıtı bugünkü Türkçe kullanım sınırını ayrıca gösterir.
Canlı geçiş
303
Milyon başına
0.2142
Tanıklı cümle
212
Belge yayılımı
107
Tanımlanabilirlik: İncelendi ve onaylandı · 3 bağımsız çözümleme

Bağlam

Organik dayanışma ise, işbölümünden ileri gelen dayanışmadır.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt çok bileşenli bir maddede köken etiketiyle terimleşme ve güncel anlam arasındaki ayrımı açıklar.

Sınırlılık: Kısa köken kaydı ayrıntılı etimoloji değildir; ara diller, ilk tanık ve tarihsel anlam değişmeleri ayrıca araştırılmalıdır.

Maddebaşı Eş kullanım
anlam

Anlam maddesi belirli sözcüklerle güçlü eş kullanım kurarken neden yalnız bu kalıplar üzerinden tanımlanamaz?

Eş kullanım puanları belirli komşulukların beklenenden sık olduğunu gösterir; sözcüğün farklı cümle yapıları ve kavramsal çevrelerdeki bütün kullanım alanını sınırlamaz.

NPMI ve logDice, iki birimin kendi sıklıklarını da hesaba katarak aralarındaki seçici yakınlığı; t-score ise çok sayıdaki birlikte görünmenin istatistiksel gücünü öne çıkarır. Buna karşılık serbestlik derecesi bütün ortakların ne kadar geniş ve dengeli dağıldığını ölçer. Birkaç güçlü öbek bulunması, maddebaşının yalnız bu öbeklerde yaşadığı anlamına gelmez. Sözlük tanımı kavramın bağlamlar arası ortak çekirdeğini verir, eş kullanım kartı ise bu çekirdeğin canlı metinlerde hangi komşularla sıkça gerçekleştiğini gösterir.
Canlı geçiş
1054887
Milyon başına
745.8063
Tanıklı cümle
651991
Belge yayılımı
24658
Serbestlik: %67.7 · yarı serbest

Bağlam

Noktalama işaretleri sözlü olarak vurgu ve tonlama ile kazandırılan anlamların yazıya aktarımını sağlayan araçlardır.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt eş kullanım ölçülerini, serbestlik derecesini ve sözlük tanımıyla aralarındaki iş bölümünü açıklar.

Sınırlılık: Yakınlık puanları nedensellik veya eş anlamlılık kanıtı değildir; kaynak dengesi ve pencere genişliği sonucu etkileyebilir.

Maddebaşı Bağlam
sözlük

Sözlük maddesi için gösterilen canlı bağlam, tanımın doğruluğunu tek başına kanıtlamak yerine hangi görevi üstlenir?

Bağlam, sözcüğün gerçek bir cümlede hangi öğelerle ve hangi anlam çevresinde kullanıldığını gösterir; sözlük tanımının yerini alan tekil bir kanıt oluşturmaz.

Bir tanım farklı kaynaklarda yinelenen kullanımların ortak anlam çekirdeğini soyutlar, bağlam ise bu çekirdeğin belirli bir cümledeki gerçekleşmesini görünür kılar. Seçilen örnek kullanıcının sözdizimsel çevreyi, çekimli biçimi ve anlam ipuçlarını incelemesine yardım eder. Bununla birlikte tek cümle bütün kullanımları kapsamaz ve rastlantısal bir ayrıntıyı kavramın zorunlu özelliği gibi gösterebilir. Bu nedenle GTS bağlamı tanımın yanında sunar ve derlem büyüdükçe daha temsil edici bir tanıkla güncelleyebilir.
Canlı geçiş
65371
Milyon başına
46.2174
Tanıklı cümle
61560
Belge yayılımı
5976

Bağlam

Hâlbuki kelime öğretimi sözü edilen programda yer almış ve kelime öğretiminin sözlüklere dayandırılması istenmiştir.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt madde sayfasındaki tanım ile canlı temsil edici bağlamın farklı işlevlerini karşılaştırır.

Sınırlılık: Gösterilen az sayıdaki cümle, sözcüğün bütün anlamlarını, türlerini ve tarihsel kullanımlarını tüketmez.

Maddebaşı Sözcük ağı
dil

Hibrit sözcük ağında dil maddesinin organ, iletişim sistemi ve anlatım aracı çevrelerine bağlanması neyi gösterir?

Bu dağılım, aynı yazılış altında bulunan farklı fakat tarihsel veya kavramsal olarak ilişkili anlamların sözlük bağlantılarıyla gerçek kullanım komşuluklarını birlikte etkilediğini gösterir.

Sözlük katmanı beden organı, insanlar arası işaret sistemi, üslup ve teknik anlatım düzeni gibi tanımlanmış anlamlardan ilişki üretir. Derlem katmanı ise sözcüğün cümlelerde gerçekten yakınında bulunan birimleri ekler. Sonuçtaki kümeler, tek bir anlamın kesin haritası değildir; çok anlamlı maddebaşının farklı kullanım çevrelerinin üst üste binen görünümüdür. Bu yüzden güçlü bir komşu, doğrudan eş anlamlı sayılmaz; hangi katmandan ve hangi bağlam kümesinden geldiğiyle birlikte değerlendirilir.
Canlı geçiş
1202680
Milyon başına
850.2961
Tanıklı cümle
764506
Belge yayılımı
26346
Sözcük ağı: 9 düğüm, 11 bağlantı

Bağlam

Bu süreçte çeşitli dil bilgisi türleri de ortaya çıkmıştır.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Açıklama hibrit ağın sözlük ve derlem katmanlarını, çok anlamlı bir madde üzerinde birlikte yorumlar.

Sınırlılık: Ağ şu anda bütün anlamları ayrı düğümlere kusursuz biçimde ayırmaz; konu yakınlığı anlam ilişkisiyle karıştırılmamalıdır.

Maddebaşı Değerlik
okumak

Okumak fiilinin değerlik kartında belirtme durumlu nesne ile nesnesiz kullanımın birlikte görünmesi nasıl yorumlanır?

Fiil bir metni veya işareti doğrudan nesne olarak bağlayabildiği gibi, nesne söylenmeden öğrenim görme ya da okuma etkinliğini sürdürme anlamlarında da kullanılabilir.

Değerlik çözümlemesi tek bir sözlük tanımını bütün kullanımlara dayatmaz; fiilin farklı cümlelerde hangi tamlayıcı yuvaları kararlı biçimde açtığını ölçer. “Kitabı okumak” yapısında belirtme durumlu öge çözümlenen içeriği gösterir. “Üniversitede okumak” veya yalnız “okuyor” denildiğinde ise doğrudan nesne bulunmayabilir ve yer, eğitim ya da etkinlik yorumu öne çıkar. Karttaki iki örüntü bir çelişki değil, çok anlamlı fiilin canlı söz dizimsel seçeneklerinin birlikte görünmesidir.
Canlı geçiş
433812
Milyon başına
306.7056
Tanıklı cümle
244882
Belge yayılımı
25619
Değerlik: 141 çözümlenen kullanım, yüksek

Bağlam

Tarihi yerleri gezmek, ilginç keşiflere çıkmak ve kitap okumayı severim.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt belirtme durumlu nesne, nesnesiz kullanım ve çok anlamlılığın değerlik profiline etkisini açıklar.

Sınırlılık: Otomatik çözümleme anlamları kusursuz ayırmayabilir; düşük destekli yuvalar zorunlu tamlayıcı olarak okunmamalıdır.

Anlam / Tanım Anlam ayrımı GTS'ye yeni eklenen
nöbetçi noter

Nöbetçi noter tanımında hem noterliğin hem de yetkilinin anılması bir anlam karışıklığı mıdır?

Hayır. Aynı kurumsal görev, bağlama göre hizmetin yürütüldüğü noterliği veya o görevi üstlenen yetkiliyi gösterebilir; işlev çekirdeği değişmez.

İncelenen GTS tanımı
Olağan çalışma dışındaki belirlenmiş gün ve saatlerde acil noterlik işlemlerini yürütmek üzere dönüşümlü olarak açık bulunan noterlik veya bu görevi üstlenen yetkili.
Kurumsal adlandırmalarda yer, makam ve görevi yürüten kişi arasında düzenli bir anlam aktarımı görülebilir. “Nöbetçi notere gitmek” hizmet noktasını, “nöbetçi noter belgeyi düzenledi” ise yetkili kişiyi öne çıkarır. İki kullanımın ortak noktası olağan çalışma dışındaki belirlenmiş zamanda acil noterlik işlemlerini yürütme yetkisidir. Tanım bu iki gerçek göndergeyi açıkça göstererek belirsizliği gizlemek yerine kullanım düzenini açıklar; bütünüyle ilgisiz iki anlam üretmez.
Canlı geçiş
14
Milyon başına
0.0099
Tanıklı cümle
11
Belge yayılımı
9
Tanımlanabilirlik: İncelendi ve onaylandı · 3 bağımsız çözümleme

Bağlam

Resmi tatil uygulamaları nedeniyle noter hizmetlerinden yararlanmak isteyen yurttaşlar, hem şubelerin durumu hem de nöbetçi noter uygulaması hakkında bilgi arıyor.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Açıklama yeni maddedeki kurum-görevli aktarımını, ortak işlevi ve bağlamın gönderge seçimindeki rolünü kapsar.

Sınırlılık: Her noter nöbetçi değildir ve her işlem nöbet kapsamında yürütülmeyebilir; güncel yetki sınırı mevzuattan öğrenilir.

Anlam / Tanım Anlam ayrımı GTS'ye yeni eklenen
numara taşıma

Numara taşıma ile telefon numarasını değiştirme işlemleri arasındaki ayırıcı fark nedir?

Taşıma işleminde hizmet sağlayıcı değişirken abonenin numarası korunur; numara değişikliğinde ise kullanıcıya tanınan sayı dizisi yenilenir.

İncelenen GTS tanımı
Bir abonenin kullandığı telefon sayısını değiştirmeden hizmet aldığı işletmeciyi değiştirmesine ve çağrıların yeni şebekeye yönlendirilmesine imkân veren haberleşme işlemi.
Kavramın tanımsal merkezi değişen unsur ile korunan unsurun karşıtlığıdır. Abone başka bir işletmeciden hizmet almaya başlar ve çağrılar yeni şebekeye yönlendirilir, ancak kişilerce bilinen telefon numarası aynı kalır. Sıradan değişiklikte bu kimlik sürekliliği bulunmaz. Bu nedenle tanım yalnız “numaranın aktarılması” demez; işletmeci değişimini, numaranın korunmasını ve teknik yönlendirme sonucunu birlikte verir. Üç öğe işlemi benzer haberleşme işlemlerinden ayırır.
Canlı geçiş
91
Milyon başına
0.0643
Tanıklı cümle
72
Belge yayılımı
37
Tanımlanabilirlik: İncelendi ve onaylandı · 3 bağımsız çözümleme

Bağlam

Dönemler bazında incelendiğinde, geçen yılın birinci çeyreğinde 3 milyon 30 bin 737 mobil numara taşıma işlemi tamamlandı.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt yeni maddenin korunan numara, değişen işletmeci ve yeniden yönlendirme bileşenlerini anlam ayrımı açısından ele alır.

Sınırlılık: Başvuru koşulları ve teknik süreler mevzuata göre değişebilir; bunlar kavramın kalıcı anlam çekirdeğine dâhil değildir.

Anlam / Tanım Anlam ayrımı
çalışmak

Bir aygıtın çalışması ile bir kişinin çalışması neden aynı tanım altında bırakılmaz?

Kişi kullanımında amaçlı emek ve görev, aygıt kullanımında ise mekanizma veya sistemin beklenen işlevi yerine getirir durumda olması öne çıkar.

İncelenen GTS tanımı
İşler duruma gelmek
İki kullanım ortak bir etkinlik fikri taşısa da özne türü ve ayırıcı özellikleri farklıdır. İnsan çalışırken bir işi üretmek, öğrenmek veya görevini yürütmek için emek harcar; aygıt ya da yazılım çalışırken kendisinden beklenen işlemi teknik düzeni içinde gerçekleştirir. İkinci kullanımda irade ve emek aranmaz, işlerlik sınanır. Kavramsal bağ aynı maddebaşını korur, fakat kullanıcıların doğru yoruma ulaşması için işler duruma gelme anlamı ayrı bir sıra ve tanımla gösterilir.
Canlı geçiş
1114757
Milyon başına
788.1344
Tanıklı cümle
654890
Belge yayılımı
43499

Bağlam

İç saati düzgün çalışmayan hücreler, hastalık riskinin artmasına neden olur.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Açıklama canlı varlığın emek etkinliği ile aygıt ve sistemlerin işlerliği arasındaki çok anlamlılık ayrımını kapsar.

Sınırlılık: Bazı bağlamlarda kurum veya yöntem gibi ara özneler kullanılabilir; anlam kararı yalnız özneye değil yüklemin bütün çevresine dayanır.

Anlam / Tanım Tanım
sağlık

Sağlık tanımında fiziksel durumun yanında sosyal ve ruhsal iyiliğin de bulunması neyi önler?

Bu kapsam, kavramın yalnız hastalık belirtisi bulunmamasına indirgenmesini önler ve kişinin bedensel, ruhsal ve toplumsal işleyişini birlikte ele alır.

İncelenen GTS tanımı
Bireyin fiziksel, sosyal ve ruhsal yönden tam bir iyilik durumunda olması, vücut esenliği; keyif, sıhhat
Bir kişinin belirgin hastalığının olmaması, gündelik işlevlerini sürdürebildiği, ruhsal bakımdan dengede olduğu veya toplumsal çevresiyle sağlıklı ilişki kurabildiği anlamına gelmeyebilir. Tanım bu boyutları birlikte anarak kavramı salt tıbbi bulgu yokluğundan daha geniş bir iyilik durumuna yerleştirir. “Tam” sözü her an ulaşılması gereken kusursuzluk ölçüsü gibi değil, değerlendirmenin tek bir bedensel belirtiyle sınırlanmaması gerektiğini gösteren bütüncül çerçeve olarak okunmalıdır.
Canlı geçiş
586933
Milyon başına
414.9623
Tanıklı cümle
293223
Belge yayılımı
18104

Bağlam

Bu durumun salgınla mücadeleyi daha da zorlaştırdığı ve sağlık sistemleri üzerindeki baskıyı artırdığı belirtiliyor.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt GTS'deki ilk anlamın bedensel, ruhsal ve sosyal boyutlarını ve bunların ortak üst kavram içindeki yerini açıklar.

Sınırlılık: Sözlük tanımı klinik tanı veya bireysel sağlık değerlendirmesi değildir; boyutların ölçülmesi uzmanlık alanlarına göre değişebilir.

Anlam / Tanım Anlam ayrımı
açık

Açık maddesindeki bilişim anlamı, “kapalı olmayan” temel anlamdan hangi kavramsal ilişkiyle ayrılır?

Bilişim kullanımında fiziksel açıklık değil, korunması gereken sistem sınırında yetkisiz erişime imkân veren eksiklik veya geçit söz konusudur.

İncelenen GTS tanımı
Bir yazılım, sistem veya ağda yetkisiz erişime ya da saldırıya yol açabilecek güvenlik zafiyeti.
Temel anlam bir nesnenin kapanmamış veya geçişe engel olmayan durumunu anlatır. Yazılım ve ağ güvenliğinde bu uzamsal şema soyutlaşır: tasarım, kod veya yapılandırmadaki zayıflık koruma sınırını istenmeyen girişe açık bırakır. Kullanım artık doğrudan bir sıfat olmaktan çıkıp sayılabilir teknik zafiyeti de adlandırabilir. Yeni anlam, temel anlamla bağlantısını koruduğu için aynı madde altında yer alır; ancak farklı üst kavram ve sonuçlar taşıdığı için bağımsız tanımlanır.
Canlı geçiş
668293
Milyon başına
472.4839
Tanıklı cümle
386703
Belge yayılımı
27733

Bağlam

Çekirdeği kendimiz elle yükseltince bir güvenlik açığı oluşturur mu?

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Açıklama GTS'ye eklenen bilişim anlamını, temel açıklık kavramından teknik zafiyete uzanan anlam değişimiyle ele alır.

Sınırlılık: Her sistem hatası güvenlik açığı değildir; yetkisiz erişim veya saldırı olanağı doğurmayan kusurlar başka kavramlarla adlandırılır.

Anlam / Tanım Anlam ayrımı
yol

Bir amaca ulaşmak için izlenen süreç anlamındaki yol, fiziksel ulaşım yolu anlamından nasıl türemiştir?

Mekânda bir hedefe götüren güzergâh ilişkisi, mecaz yoluyla bir sonuca ulaştıran aşamalar ve kararlar dizisine aktarılmıştır.

İncelenen GTS tanımı
Bir sonuca, bir amaca ulaşmak için izlenen süreç
Fiziksel anlamda başlangıç, ara geçişler ve varış noktası vardır. Süreç anlamı bu ilişkisel yapıyı korur; başlangıç koşulu, uygulanan adımlar ve amaçlanan sonuç zihinsel veya kurumsal bir güzergâh oluşturur. Bu nedenle kullanım yalnız “yöntem” sözcüğüne indirgenmez: izlenecek sırayı, yönü ve ilerleme fikrini de taşıyabilir. Kavramsal köprü açık olduğu için anlam ayrı bir eş adlı maddeye taşınmaz, aynı maddebaşında bağımsız tanımla gösterilir.
Canlı geçiş
1647636
Milyon başına
1164.8805
Tanıklı cümle
977830
Belge yayılımı
52501

Bağlam

Muhasebenin aksiyomatik yapısı oluşturulurken izlenen yol tümdengelimseldir.

İlgili sözlük aramaları

Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt fiziksel güzergâhtan amaçlı sürece uzanan mecazlaşmayı ve aynı madde içindeki anlam ayrımını kapsar.

Sınırlılık: Her yol geçen öbek süreç anlamında değildir; doğru yorum cümlenin hedef, hareket ve yöntem çevresine göre belirlenir.