Sorular ve Yanıtlar

Sözlük ve canlı derlem verisini birlikte açıklayan bilgi alanı

Toplam soru
96
Maddebaşı
45
Anlam / tanım
51
Yeni madde sorusu
41
İncelenen madde
61
Bu sayfa nasıl hazırlanır?

Sözlük özelliklerinin birlikte okunması

Maddebaşı, anlam, tanım, gönderme, köken, çekimli biçim, bağlam, alan ve tür yayılımı, eş kullanım, değerlik, hibrit sözcük ağı ve yaşam eğrisi birlikte değerlendirilir. Yeni eklenen sözcükler de yayımlanmış tanımlanabilirlik kanıtlarıyla bu kapsama girer.

Canlı kanıt, denetimli açıklama

Soru ve açıklayıcı yanıt editoryal olarak yayımlanır; geçiş sayısı ve derlem büyüklüğü sayfa açıldığında ClickHouse üzerinden yeniden okunur. Bağlamlar kamuya açık kalite süzgecinden geçen örneklerle sınırlıdır. Sayılar dil bilgisel kural değil, derlemde gözlenen eğilimdir.

Tümü Maddebaşları Anlamlar / Tanımlar Yeni Eklenen Sözcükler

4 soru ve yanıt

Süzgeçleri temizle
Anlam / Tanım Tanım GTS'ye yeni eklenen
orta yaş

Orta yaş tanımında kesin bir sayı aralığı verilmemesi kavramı belirsiz mi bırakır?

Hayır; kavram farklı toplum ve araştırmalarda değişebilen sayısal sınırlardan çok, genç yetişkinlik ile yaşlılık arasındaki yaşam evresini ve bu evrede belirginleşen ortak deneyimleri adlandırır.

İncelenen GTS tanımı
Genç yetişkinlikten sonra, yaşlılıktan önce gelen; çalışma, aile, sağlık ve kimlik alanlarında birikmiş sorumluluklarla bedensel değişimlerin birlikte belirginleştiği yaşam dönemi.
Yaş dönemleri biyolojik değişim, toplumsal rol, çalışma yaşamı ve ortalama ömür gibi koşullara göre farklı sınırlarla ölçülebilir. Tek bir başlangıç ve bitiş yaşı vermek bu değişkenliği yapay biçimde kapatırdı. Tanım bunun yerine iki komşu dönem arasındaki konumu, birikmiş aile ve iş sorumluluklarını, sağlıkla ilgili değişimleri ve kimlik değerlendirmelerini birlikte kullanır. Böylece kavramın ortak çekirdeği korunur, fakat her bağlam için geçerli olmayan katı bir sayısal eşik sözlüğe taşınmaz.
Canlı geçiş
4714
Milyon başına
3.3384
Tanıklı cümle
9212
Belge yayılımı
3991
Tanımlanabilirlik: İncelendi ve onaylandı · 3 bağımsız çözümleme

Bağlam

Genellikle orta yaş üzerindekiler için yüklenme vücudu yıpratıp bazen zarar bile getirebilir.

İlgili sözlük aramaları

genç yetişkinlik yaşlılık yaşam evresi
Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt yaşam dönemi tanımlarında işlevsel özelliklerle sayısal yaş sınırları arasındaki sözlükbilimsel tercihi açıklar.

Sınırlılık: Demografi, sağlık veya hukuk çalışmaları kendi amaçları için kesin yaş grupları kullanabilir; bunlar genel sözlük sınırı değildir.

Sözlük maddesini aç Derlemde sorgula Yaşam eğrisini aç
Maddebaşı Sözcük yaşam eğrisi GTS'ye yeni eklenen
orta yaş

Orta yaş öbeğinin sözcük yaşam eğrisindeki yükseliş, bu yaşam döneminin toplumda yeni ortaya çıktığını gösterir mi?

Hayır; eğri kavramın varlık tarihini değil, tarihi belirlenebilen T-BDLD kaynaklarında öbeğin dönemlere göre ne kadar görünür olduğunu gösterir.

Yaşam eğrisi her dönem için tanıklı cümleleri ve kaynak çeşitliliğini derlem büyüklüğüyle birlikte değerlendirir. Son yıllarda daha çok kullanım görülmesi sağlık, çalışma yaşamı veya gündelik deneyim metinlerinin derleme daha yoğun eklenmesinden kaynaklanabilir; dildeki gerçek yaygınlaşma da bu harekete katkıda bulunabilir. Algoritma bu iki nedeni bütünüyle ayıramadığı için sonuç “ilk kez oluşma” diye okunmaz. İlk, son ve tepe dönemler yalnız mevcut kaynak evrenindeki görünürlüğün özetidir.
Canlı geçiş
4714
Milyon başına
3.3384
Tanıklı cümle
9212
Belge yayılımı
3991
Yaşam eğrisi: 2025–2026-07 · yükselen Tanımlanabilirlik: İncelendi ve onaylandı · 3 bağımsız çözümleme

Bağlam

Genellikle orta yaş üzerindekiler için yüklenme vücudu yıpratıp bazen zarar bile getirebilir.

İlgili sözlük aramaları

yetişkinlik yaşlılık yaşam dönemi
Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt çok sözcüklü bir birimin dönemsel görünürlüğünü ve yaşam eğrisinin derlem içi yorumunu açıklar.

Sınırlılık: Kaynak tarihleri ve dönem dengesi eksik olabilir; grafik tarihsel sözlükteki ilk tanığın veya toplumsal değişimin kesin kanıtı değildir.

Sözlük maddesini aç Derlemde sorgula Yaşam eğrisini aç
Anlam / Tanım Tanım
sağlık

Sağlık tanımında fiziksel durumun yanında sosyal ve ruhsal iyiliğin de bulunması neyi önler?

Bu kapsam, kavramın yalnız hastalık belirtisi bulunmamasına indirgenmesini önler ve kişinin bedensel, ruhsal ve toplumsal işleyişini birlikte ele alır.

İncelenen GTS tanımı
Bireyin fiziksel, sosyal ve ruhsal yönden tam bir iyilik durumunda olması, vücut esenliği; keyif, sıhhat
Bir kişinin belirgin hastalığının olmaması, gündelik işlevlerini sürdürebildiği, ruhsal bakımdan dengede olduğu veya toplumsal çevresiyle sağlıklı ilişki kurabildiği anlamına gelmeyebilir. Tanım bu boyutları birlikte anarak kavramı salt tıbbi bulgu yokluğundan daha geniş bir iyilik durumuna yerleştirir. “Tam” sözü her an ulaşılması gereken kusursuzluk ölçüsü gibi değil, değerlendirmenin tek bir bedensel belirtiyle sınırlanmaması gerektiğini gösteren bütüncül çerçeve olarak okunmalıdır.
Canlı geçiş
586249
Milyon başına
415.1779
Tanıklı cümle
293223
Belge yayılımı
18104

Bağlam

Bu durumun salgınla mücadeleyi daha da zorlaştırdığı ve sağlık sistemleri üzerindeki baskıyı artırdığı belirtiliyor.

İlgili sözlük aramaları

esenlik sıhhat ruh sağlığı
Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Yanıt GTS'deki ilk anlamın bedensel, ruhsal ve sosyal boyutlarını ve bunların ortak üst kavram içindeki yerini açıklar.

Sınırlılık: Sözlük tanımı klinik tanı veya bireysel sağlık değerlendirmesi değildir; boyutların ölçülmesi uzmanlık alanlarına göre değişebilir.

Sözlük maddesini aç Derlemde sorgula Yaşam eğrisini aç
Maddebaşı Alan ve tür yayılımı
sağlık

Sağlık maddesinin alan yayılımında kendi adını taşıyan alanın baskın çıkması, öteki alanlardaki kullanımları neden geçersiz kılmaz?

Baskınlık, sözcüğün canlı derlemde en yoğun görüldüğü alanı gösterir; eğitim, ekonomi veya teknoloji metinlerindeki kurumsal ve toplumsal kullanımlarını ortadan kaldırmaz.

Alan yayılımı bir maddeye değişmez uzmanlık etiketi yapıştırmak için değil, kullanımların kaynak kümeleri arasındaki dağılımını göstermek için hesaplanır. İncelenen sözcük temel konusu nedeniyle sağlık metinlerinde yoğunlaşırken hizmet yönetimi, eğitim, bütçe, teknoloji ve gündelik yaşam anlatılarında da doğal olarak yer alır. Algoritma geçiş sayısını belge çeşitliliği ve alan içindeki göreli payla birlikte değerlendirir. Sonuç, anlamın sınırını belirleyen sözlük tanımından ayrı bir canlı kullanım profilidir.
Canlı geçiş
586249
Milyon başına
415.1779
Tanıklı cümle
293223
Belge yayılımı
18104

Bağlam

Bu durumun salgınla mücadeleyi daha da zorlaştırdığı ve sağlık sistemleri üzerindeki baskıyı artırdığı belirtiliyor.

İlgili sözlük aramaları

sağlık hizmeti esenlik bakım
Kapsam ve sınırlılık

Kapsam: Açıklama alan etiketlerinin canlı geçiş, belge yayılımı ve göreli yoğunluk üzerinden nasıl yorumlandığını kapsar.

Sınırlılık: Kaynak dengesi değiştikçe oranlar değişebilir; baskın alan tek başına sözcüğün yalnız o uzmanlık alanına ait olduğunu kanıtlamaz.

Sözlük maddesini aç Derlemde sorgula Yaşam eğrisini aç