Meaning / Definition
Anlam ayrımı
bilgi
Bilgi maddesindeki “verinin anlam kazanmış biçimi” tanımı, bilgi ile veri arasında nasıl bir sınır kurar?
Veri kaydedilmiş işaret veya gözlemleri, bilgi ise bu malzemenin ilişkilendirilip yorumlanarak bir soruyu yanıtlayabilir ve kullanılabilir hâle gelmesini öne çıkarır.
İncelenen GTS tanımı
Verinin anlam kazanmış biçimi
Ham ölçüm, sayı, tarih veya simge tek başına bağlamı ve sonucunu açıklamayabilir. Düzenleme, karşılaştırma ve yorumlama bu parçaların neyi gösterdiğini belirlediğinde kullanıcı açısından anlamlı bir yapı oluşur. Tanım, bilginin mutlaka doğru olduğu veya onu alan herkesçe aynı biçimde yorumlandığı iddiasını taşımaz; dönüşümün temelini verinin bağlam içinde anlamlandırılmasına bağlar. Böylece sözcüğün öğrenme ve gözlem yoluyla elde edilen gerçek anlamıyla teknik veri işleme kullanımı arasında açıklanabilir bir köprü kurulur.
Document Distribution
23826
Context
Saha çalışmalarını yerinde inceleyen öğrenciler, teorik eğitimlerde edindikleri bilgileri uygulamalarla pekiştirme fırsatı buldu.
Related Dictionary Searches
Scope and Limitations
Scope: Açıklama GTS'deki veri temelli anlamı, ham kayıt ile yorumlanmış içerik arasındaki kavramsal fark üzerinden ele alır.
Limitation: Veri-bilgi ayrımı disiplinlere göre daha ayrıntılı modeller içerebilir; kısa sözlük tanımı doğruluk ve bilgelik ölçütlerini kapsamaz.
Bilgi maddesinde gösterilen bağlam cümleleri neden derlemdeki ilk rastlanan örneklerden seçilmez?
Çünkü temsil edici bağlam, hedef kullanımı açıkça taşımalı; cümle bütünlüğü, metin kalitesi, anlam açıklığı ve kaynak çeşitliliği bakımından kalite kapılarından geçmelidir.
İlk rastlanan cümle kısa, eksiltili, yinelenmiş veya hedef sözcüğün hangi anlamda kullanıldığını göstermeyecek kadar belirsiz olabilir. Link selection önce doğru lemma eşleşmesini ve tam cümle sınırını denetler; ardından okunabilirlik, yeterli çevre, belge çeşitliliği ve aynı örneğin tekrar edilmemesi gibi ölçütleri uygular. Amaç en çarpıcı cümleyi bulmak değil, kullanıcının sözcüğün gerçek söz dizimsel çevresini kolayca değerlendirebileceği açık ve taşınabilir bir tanık sunmaktır.
Document Distribution
23826
Context
Saha çalışmalarını yerinde inceleyen öğrenciler, teorik eğitimlerde edindikleri bilgileri uygulamalarla pekiştirme fırsatı buldu.
Related Dictionary Searches
Scope and Limitations
Scope: Açıklama madde ve derlem sayfalarında kullanılan temsil edici bağlam seçiminin temel kalite ölçütlerini kapsar.
Limitation: Gösterilen birkaç cümle bütün anlam ve tür çeşitliliğini tüketmez; derlem büyüdükçe daha uygun tanıklarla değiştirilebilir.
Headword
Co-occurrence
kitap
Kitap için güçlü eş kullanımlar bulunurken serbestlik derecesinin yüksek olması nasıl açıklanır?
Sözcük bazı ortaklarla beklenenden güçlü bağ kurabilir, fakat toplam kullanımlarının büyük bölümü yalnız birkaç kalıba sıkışmadan çok sayıda farklı sözcüğe dağılabilir.
Eş kullanım ölçüleri ile serbestlik aynı soruyu yanıtlamaz. NPMI, logDice ve t-score belirli iki birimin birlikte görülmesinin rastlantısal beklentiyi ne ölçüde aştığını farklı ağırlıklarla sınar. Serbestlik derecesi ise bütün ortakların dağılımına bakar; birkaç güçlü bağın yanında geniş ve dengeli bir ortak küme varsa sözcük yine serbest davranabilir. Bu yüzden bir ortaklığın güçlü olması, maddebaşının yalnız o öbek içinde yaşadığı veya ortaya çıkan her ikilinin sözlükbirimleştiği anlamına gelmez.
Document Distribution
27912
Freedom Degree: %87.9 · serbest
Context
Müelliflerin matbaaya olan ilgisi ve kitap basma talepleri her geçen gün artarak devam etmiştir.
Related Dictionary Searches
Scope and Limitations
Scope: Yanıt eş kullanım puanları, dağılım entropisi, kalıplaşma ve serbestlik derecesinin birlikte yorumlanmasını ele alır.
Limitation: Yakınlık ölçüleri anlamsal eşdeğerlik kararı vermez; sözdizimsel zorunluluk, konu ortaklığı ve kaynak bileşimi sonuçları etkileyebilir.
Negatif reel faiz” ile “negatif faiz” neden aynı tanımla karşılanmaz?
Birincisi enflasyon sonrasında satın alma gücünün azalmasını, ikincisi ise açıklanan faiz oranının doğrudan sıfırın altında olmasını anlatır.
İncelenen GTS tanımı
Borç verme veya tasarruf karşılığında elde edilen nominal kazancın enflasyonun altında kalması nedeniyle paranın vade sonundaki satın alma gücünün başlangıca göre azalmasına yol açan getiri durumu.
“Reel” bileşeni, nominal getirinin fiyat artışlarından arındırılarak değerlendirilmesini zorunlu kılar. Nominal oran pozitif olsa bile enflasyon daha yüksekse tasarrufun satın alma gücü azalır ve reel getiri negatif olur. Negatif faiz durumunda ise sözleşmede veya politika kararında uygulanan nominal oran sıfırın altındadır. İki durum aynı ekonomik sonuçlara yaklaşabilse de ölçüm düzeyleri farklıdır; bu yüzden maddebaşları ve ayırıcı tanımlar ayrı tutulur.
Life Curve: 2026–2026-07 · yükselen
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis
Context
Kredi piyasası düzenlemelerinden özel sektör kredileri ve negatif reel faiz değişkenlerinin istatistiki olarak anlamsız çıktığı analizde, bankacılık sisteminde özel kesimin payı anlamlı sonuç vermiştir.
Bu artış yüksek enflasyon, negatif reel faiz ortamı ve iç talep kaynaklı olabilir.
Related Dictionary Searches
Scope and Limitations
Scope: Yanıt iki yeni ekonomi maddesinin nominal ve reel ölçüm farkını, tanımlarındaki ayırıcı bileşenler üzerinden açıklar.
Limitation: Vergi, komisyon ve beklentiler gerçek getiriyi ayrıca etkileyebilir; sözlük tanımı temel kavramsal ayrımı verir.
Meaning / Definition
Gönderme
sabah
Sabah” maddesinde zaman dilimi tanımı varken “→ sabah ezanı” biçiminde ikinci bir gönderme neden bulunur?
Çünkü bazı bağlamlarda yalın biçim, zaman dilimini değil eksiltilmiş bir dinî adlandırmayı karşılar ve kullanıcı tam öbeğe yönlendirilir.
İncelenen GTS tanımı
→ sabah ezanı
Aynı yüzey biçim farklı söz dizimsel yapılarda farklı kavramları çağırabilir. Günün bir bölümünü anlatan kullanım bağımsız ve doğrudan tanımlanır. Buna karşılık belirli bağlamlarda “sabah” sözü, “sabah ezanı” tamlamasının eksiltilmiş karşılığı olarak kullanılır. Sözlük bu kullanımın varlığını yok saymaz, ancak kavramın asıl adlandırması tam öbekte bulunduğu için yeni bir açıklamayı yinelemek yerine hedef maddeye gönderme yapar.
Document Distribution
20190
Context
Örneğin; sabah ezanı, saba makamında okunurken, öğle ezanında hicaz, uşşak veya hüzzam makamlarından biri tercih edilir.
Sabah ezanı okunurken uyanıldığı söylenerek, güneş doğmadan kalkıldığı belirtilmiştir.
Related Dictionary Searches
Scope and Limitations
Scope: Açıklama bağımsız zaman anlamı ile eksiltilmiş tamlama kullanımının aynı madde içindeki ayrımını kapsar.
Limitation: Göndermenin seçilmesi cümledeki bağlama bağlıdır; yalın biçimin her geçişi dinî adlandırma olarak yorumlanamaz.
Meaning / Definition
Gönderme
kalem
Kalem” maddesindeki “→ yazar” kaydı neden tam bir tanım yerine gönderme olarak verilmiştir?
Çünkü bu mecazlı kullanımın açıklama merkezi “yazar” maddesidir; gönderme aynı içeriği yinelemeden kullanıcıyı esas tanıma yöneltir.
İncelenen GTS tanımı
→ yazar
Sözlükte gönderme, anlamı gizlemek için değil, eşdeğer açıklamanın tek yerde tutulmasını sağlamak için kullanılır. “Güçlü bir kalem” gibi bağlamlarda araç adı, yazma işi üzerinden yazarı temsil eder. Bu mecazın anlamı “yazar” maddesindeki kavramla örtüştüğünde iki ayrı tanım üretmek güncelleme sırasında tutarsızlığa yol açabilir. Ok işareti, kullanıcının hedef maddeye geçmesini ve kavramsal ilişkinin açıkça görülmesini sağlar.
Document Distribution
12457
Context
Ama bundan hiç de hoşnut değilim, umarım en kısa sürede yeniden şeffaflık hakim olur ve bu tür yazılar kaleme almak zorunda kalmam.
Related Dictionary Searches
Scope and Limitations
Scope: Yanıt GTS’deki gönderme işlevini, mecaz etiketini ve tanım yinelemesini önleyen editoryal düzeni kapsar.
Limitation: Her yakın anlam gönderme yapılmaz; bağımsız ayırıcı özellik taşıyan kullanım kendi tanımıyla korunur.
Kalem” maddesindeki köken bilgisi bugünkü anlamların tümünün kaynak dilde aynen bulunduğunu mu gösterir?
Hayır. Köken etiketi sözcüğün tarihsel kaynak biçimini gösterir; Türkçede gelişen new meanings ve mecazlar ayrıca Türkçe kullanım tarihi içinde değerlendirilir.
Bir maddebaşının Arapça kökenli olması, sözlükte sıralanan her anlamın Arapçadan değişmeden aktarıldığı sonucunu doğurmaz. Ödünçlenen biçim Türkçede yazı aracı anlamından büro, hesap öğesi, yazar, aşı çubuğu veya kozmetik araç gibi yeni adlandırmalara genişleyebilir. Köken alanı biçimin tarihsel kaynağını, anlam sıraları ise Türkçedeki kullanım düzenini açıklar. Bu iki bilgi birlikte okunmalı, fakat birbirinin yerine geçirilmemelidir.
Document Distribution
12457
Context
Yazılarını daktiloyla yazıp yeşil tükenmez kalemle düzelttiğini ve kendinden ve hayatından memnun olmadığını biliyorum.
Related Dictionary Searches
Scope and Limitations
Scope: Yanıt GTS köken alanı ile Türkçede belgelenen anlam genişlemeleri arasındaki sözlükbilimsel ayrımı kapsar.
Limitation: Ayrıntılı etimolojik aktarım zinciri tarihsel metin ve uzman kaynak incelemesi gerektirir; kısa köken etiketi tek başına bu zinciri vermez.
Güvenmek” fiilinin canlı değerlik çözümlemesi “-e” etiketini nasıl sınar?
Çözümleme, fiilin güvenilen kişi veya varlığı yönelme durumuyla kurma eğilimini gerçek cümlelerde ölçer ve sözlükteki “-e” bilgisini derlem kanıtıyla destekler.
Değerlik algoritması yalnız sözcüğün yakınındaki ekli biçimleri saymaz; cümle içindeki aday tamlayıcıları, durum eklerini, fiile uzaklıklarını ve farklı belgelerde tekrarlanma kararlılığını birlikte değerlendirir. “Birine güvenmek” ve “bir kuruma güvenmek” gibi yapılarda yönelme durumunun baskınlaşması, sözlük etiketinin kullanım karşılığını gösterir. Bununla birlikte sonuç olasılıksal bir derlem profilidir: eksiltili cümleler, zamir düşmesi ve dolaylı anlatım nedeniyle her örnekte açık bir -e tamlayıcısı bulunması beklenmez.
Document Distribution
8781
Valency: 103 çözümlenen kullanım, yüksek
Context
Uzmanlar, sesin veya görüntünün kendisine güvenmek yerine gelen talebin niteliğine odaklanılması gerektiğini vurguluyor.
Related Dictionary Searches
Scope and Limitations
Scope: Yanıt sözlükteki durum eki etiketini canlı yüzey-lema dizileri, tamlayıcı yuvaları, belge yayılımı ve kararlılık ölçüsüyle ilişkilendirir.
Limitation: Otomatik değerlik çözümlemesi dil bilgisel yargının yerine geçmez; düşük destekli yuvalar seçimlik bağlam öğeleriyle karışabileceği için eğilim olarak okunur.
Headword
Sözcük ağı
kalem
Kalem” için gösterilen hibrit sözcük ağı hangi iki tür ilişkiyi birleştirir?
Ağ, sözlüğün açık anlam ve madde ilişkilerini derlemdeki güçlü birlikte kullanım komşuluklarıyla aynı görünümde birleştirir.
Sözlük katmanı gönderme, birleşik, türetim ailesi ve tanımsal yakınlık gibi editoryal ilişkileri temsil eder. Derlem katmanı ise sözcüğün temiz cümlelerde hangi öğelerle anlamlı bir yakınlık kurduğunu ölçer. İki katmanın kesişmesi, yalnız biçim benzerliğine dayanan ilgisiz maddelerin ayıklanmasını ve sözlükte yazılı olmayan kullanım bağlarının görünmesini sağlar. Düğüm derecesi veya PageRank tek başına anlam eşitliği değildir; ağ içindeki bağlantı yoğunluğunu özetleyen keşif ölçütüdür.
Document Distribution
12457
Word Network: 9 düğüm, 12 bağlantı
Context
Doğrudan yatırımlar ise 223 milyon dolar giriş ile geçen yılın altında olurken, bunun alt kalemi olan yabancı gayrimenkul alımı ise 514 milyon dolar düzeyine geriledi.
Yazılarını daktiloyla yazıp yeşil tükenmez kalemle düzelttiğini ve kendinden ve hayatından memnun olmadığını biliyorum.
Related Dictionary Searches
Scope and Limitations
Scope: Açıklama madde sayfasındaki hibrit grafın sözlük ve canlı derlem bileşenlerini, düğüm ve bağlantı ölçülerini kapsar.
Limitation: Graf komşuluğu eş anlamlılık hükmü vermez; yüksek birlikte kullanım sözdizimsel veya konusal yakınlıktan da doğabilir.
Headword
Çok anlamlılık
kalem
Kalem” maddesindeki araç, büro, hesap öğesi ve yazarlık kullanımları neden aynı maddebaşında gösterilir?
GTS bu kullanımları, biçim ortaklığının yanında yazma, kayıt ve yazı işi çevresinde açıklanabilir anlam bağlantıları bulunduğu için aynı çok anlamlı yapı altında düzenler.
Çok anlamlılıkta amaç bütün anlamları tek bir belirsiz tanıma sıkıştırmak değil, aralarındaki tarihsel veya kavramsal bağ korunurken her birini ayrı tanımlamaktır. Yazı aracından yazı işlerinin görüldüğü yere, kayda geçirilen hesap öğesine ve mecaz yoluyla yazara uzanan kullanımlar ortak bir yazma-kayıt ekseni kurar. Aşı çubuğu, yontma aracı ve kozmetik araç gibi kullanımlar ise biçim ya da işlev benzerliğiyle ayrı anlam sıralarında gösterilir. Böylece kullanıcı hem ayrımı hem bağlantıyı birlikte görür.
Document Distribution
12457
Word Network: 9 düğüm, 12 bağlantı
Life Curve: 2025–2026-07 · yükselen
Context
Doğrudan yatırımlar ise 223 milyon dolar giriş ile geçen yılın altında olurken, bunun alt kalemi olan yabancı gayrimenkul alımı ise 514 milyon dolar düzeyine geriledi.
Yazılarını daktiloyla yazıp yeşil tükenmez kalemle düzelttiğini ve kendinden ve hayatından memnun olmadığını biliyorum.
Related Dictionary Searches
Scope and Limitations
Scope: Yanıt GTS’de yayımlanmış anlam sıralarını, etiketleri ve canlı bağlam çeşitliliğini çok anlamlılık açısından birlikte okur.
Limitation: Aynı yazılışa sahip her sözcük zorunlu olarak çok anlamlı değildir; bağlantı kurulamadığında eş adlı maddeler ayrı Roma rakamlarıyla ele alınabilir.
Headword
Yeni eklenen sözcük
Newly Added to GTS
nüfussuz
Nüfussuz” üretken bir ekle kurulmasına rağmen neden bağımsız bir sözlükbirim olarak alınmıştır?
Üretkenlik otomatik dışlama nedeni değildir; sözcük, yalnız “nüfusu olmayan” kısa açılımını aşarak boşalma, göç ve yerleşim yitimi bağlamlarında kararlı bir nitelik kazanır.
-sız eki Türkçede çok sayıda sıfat kurabilir, ancak her olası türetim sözlüğe girmez. Bu örnekte canlı kullanımlar bir yerin sürekli yaşayan insanlardan yoksun kalmasını veya nüfusunun çevresine göre belirgin biçimde azalmasını ortaklaştırır. Savaş, göç, afet ve elverişsiz koşul gibi nedenler tanımın zorunlu parçası değil, anlamı açıklayan tipik bağlamlardır. Sözcüğün different sentencelerde aynı niteliği taşıması, tek seferlik bir türetimden daha güçlü sözlükbirim kanıtı sağlar.
Life Curve: 2025–2026-07 · dengeli
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis
Context
Dünyanın çoğu kısmı büyük ölçüde nüfussuz kaldı ve hayatta kalanlar rüzgârın önündeki toz zerreleri gibi saçıldı.
Pek verimli birçok ziraat toprakları nüfussuz kalmıştı.
Related Dictionary Searches
Scope and Limitations
Scope: Değerlendirme üretken ek, gerçek derlem kullanımı, bağlamlar arası anlam kararlılığı ve açıklayıcı tanım kurulabilirliğini birlikte ele alır.
Limitation: Bir sözcüğün yalnızca -lı veya -sız eki taşıması yeterli değildir; tanık bulunmayan ya da bütünüyle öngörülebilir geçici türetimler ayrı değerlendirilir.
Nöbetçi eczane” neden geçici bir söz dizimi değil de GTS’ye yeni eklenen bir maddebaşıdır?
Çünkü öbek, çalışma saatleri dışındaki ilaç hizmetini adlandıran yerleşik bir kurum ve hizmet kategorisi olarak farklı bağlamlarda aynı anlam çekirdeğini korur.
Bir öbeğin sık geçmesi tek başına sözlükbirim olduğunu göstermez. Burada belirleyici olan, iki bileşenin her kullanımda yeniden ve serbestçe yorumlanmaması; öbeğin gece, hafta sonu ve resmî tatil düzeninde açık tutulan belirli bir eczane türünü adlandırmasıdır. Canlı derlem tanıkları aynı kurumsal işlevi different sentencelerde taşır, yerine koyma sınaması anlamı korur ve tanım bağlamdan bağımsız kurulabilir. Bu ortaklık, öbeği rastlantısal bir tamlamadan ayırır.
Word Network: 9 düğüm, 14 bağlantı
Life Curve: 2026–2026-07 · yükselen
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis
Context
Hastane ve aile hekimlerinin kapalı olduğu resmi tatil günlerinde vatandaşların ilaca erişimi sadece ' Nöbetçi Eczaneler ' üzerinden sağlanmaktadır.
Related Dictionary Searches
Scope and Limitations
Scope: Karar, GTS’deki yeni madde kaydıyla yayımlanmış tanımlanabilirlik incelemesini ve canlı T-BDLD kullanımlarını birlikte açıklar.
Limitation: Her sıfat ve ad birleşimi bu ölçütle madde olmaz; kurumsal adlandırma, anlam kararlılığı ve bağımsız tanımlanabilirlik birlikte bulunmalıdır.