Questions and Answers

An information space that explains dictionary and live corpus data together

Total Questions
96
Headword
45
Anlam / tanım
51
New-Entry Questions
41
Entries Examined
61
How Is This Page Prepared?

Reading Dictionary Features Together

Maddebaşı, anlam, tanım, gönderme, köken, (PHP 3, PHP 4), bağlam, alan ve tür yayılımı, eş kullanım, değerlik, hibrit sözcük ağı ve yaşam eğrisi birlikte değerlendirilir. Yeni eklenen sözcükler de yayımlanmış tanımlanabilirlik kanıtlarıyla bu kapsama girer.

Live Evidence, Reviewed Explanation

Soru ve açıklayıcı yanıt editoryal olarak yayımlanır; geçiş sayısı ve derlem büyüklüğü sayfa açıldığında ClickHouse üzerinden yeniden okunur. Bağlamlar kamuya açık kalite süzgecinden geçen örneklerle sınırlıdır. Sayılar dil bilgisel kural değil, derlemde gözlenen eğilimdir.

45 soru ve yanıt

Headword Derlem yaygınlığı
derlem

Derlem maddesinin canlı yaygınlık değeri, yeni metinler sisteme girdikçe neden sabit kalmaz?

Çünkü hem aynı lemaya bağlanan yeni kullanımların sayısı hem de milyon başına oranı hesaplamakta kullanılan toplam derlem büyüklüğü veri akışıyla birlikte değişir.

Canlı yaygınlık yalnız çıplak maddebaşını saymaz; çekimli yüzey biçimlerinden güvenle aynı lemaya indirgenen geçişleri de bir araya getirir. Crawler, makale, tez veya kitap akışından yeni cümleler eklendiğinde paydaki geçiş sayısı artabilir. Aynı anda paydadaki toplam sözcük sayısı da büyüdüğü için milyon başına oran ham sayı ile aynı yönde hareket etmek zorunda değildir. Bu nedenle kart, değişmez bir sözlük özelliği değil, sorgu anındaki T-BDLD kesitinin yeniden hesaplanan kullanım ölçüsüdür.
Live Occurrences
3230
Per Million
2.2875
Attested Sentences
2090
Document Distribution
188

Context

Bununla birlikte, derlem verisinde pozitif kullanımlar sosyal medya verisindeki pozitif kullanımlardan daha çok iken, negatif kullanımlar bunun tam tersidir.
Bu nedenle derlem verisiyle sosyal medya verisi karşılaştırıldı.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama canlı lemma sıklığını, (PHP 3, PHP 4)lerin toplanmasını ve milyon başına normalleştirmeyi kapsar.

Limitation: Ölçüm derlem kapsamına bağlıdır; tek başına sözcüğün tarihsel yaygınlığını veya belirli bir anlamın sıklığını göstermez.

Headword Yeni eklenen sözcük Newly Added to GTS
nöbetçi noter

Nöbetçi noter neden geçici olarak nöbet tutan herhangi bir kişiyi değil, yerleşik bir hukuk hizmeti düzenini adlandırır?

Öbek, olağan çalışma dışındaki belirlenmiş zamanlarda acil noterlik işlemlerini dönüşümlü olarak yürüten yetkili noterliği veya görevliyi kurumsal rolüyle belirtir.

Nöbetçi sıfatı birçok görev adıyla serbestçe kullanılabilir, ancak bu kullanımda çalışma zamanı, yetki ve hizmet türü mevzuatla düzenlenen belirli bir uygulamada birleşir. Kullanıcı öbeği duyduğunda yalnız bir kişinin o gün çalıştığını değil, olağan saatler dışında resmî işlem yapılabilen yetkili hizmet noktasını anlar. Kurum ile görevli arasındaki yakınlık bağlamda iki göndergeye izin verse de ortak işlev değişmez. Bu kararlılık ve bağımsız tanımlanabilirlik, öbeği geçici nitelemeden ayırır.
Live Occurrences
14
Per Million
0.0099
Attested Sentences
11
Document Distribution
9
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Resmi tatil uygulamaları nedeniyle noter hizmetlerinden yararlanmak isteyen yurttaşlar, hem şubelerin durumu hem de nöbetçi noter uygulaması hakkında bilgi arıyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt yeni eklenen öbeğin kurumsal rolünü, hizmet zamanını ve noterlik ile görevli arasındaki gönderge ilişkisini kapsar.

Limitation: Nöbet günleri ve yürütülebilen işlemler mevzuatla değişebilir; sözlük tanımı belirli bir kurumun güncel çalışma çizelgesini vermez.

Headword Yeni eklenen sözcük Newly Added to GTS
mevsim normalleri

Mevsim normalleri öbeğindeki “normal” neden gündelik dildeki “alışılmış” yargısından daha özel bir anlam taşır?

Buradaki normallik kişisel beklentiye değil, aynı yer ve dönem için uzun yılların ölçümlerinden hesaplanan karşılaştırma aralıklarına dayanır.

Gündelik kullanımda normal sözü olağan veya şaşırtıcı olmayan durumu anlatabilir. Meteorolojik öbekte ise sıcaklık, yağış, rüzgâr gibi değişkenler belirli bir referans dönemi üzerinden istatistiksel olarak özetlenir. Güncel değer bu çerçeveyle karşılaştırılarak altında, çevresinde veya üstünde değerlendirilir. Öbeğin çoğul biçimi de tek bir sayı yerine farklı değişken ve dönemlere ait ölçü kümelerini karşılar. Bu teknikleşmiş ortak anlam, bileşenlerin serbest yorumundan daha kararlıdır.
Reviewed Evidence Occurrences
702
Per Million
0.4972
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Sıcak hava dalgası boyunca 7 gün üst üste hava sıcaklığı 30 derecenin üzerine çıkarken, gece sıcaklıkları da mevsim normallerinin üzerinde seyretti.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama yeni eklenen öbeğin gündelik normallik yargısından ayrılan meteorolojik ve istatistiksel anlamını kapsar.

Limitation: Referans dönemi ve hesaplama yöntemi kuruma göre ayrıntıda değişebilir; madde belirli bir günün hava tahminini vermez.

Headword Yeni eklenen sözcük Newly Added to GTS
numara taşıma

Numara taşıma öbeğinde neden sıradan bir yer değiştirme değil, bütün öbekle adlandırılan haberleşme işlemi vardır?

Çünkü taşınan fiziksel bir nesne değildir; abone işletmecisini değiştirirken telefon numarasının korunmasını ve çağrıların yeni şebekeye yönelmesini sağlayan kurumsal süreçtir.

Bileşenlerin genel anlamları tek başına işlemin ayırıcı koşullarını vermez. Kavramda abonenin hizmet aldığı işletmeci değişir, fakat kullanıcıya tanınmış numara değişmeden kalır ve şebeke yönlendirmesi buna göre yeniden düzenlenir. Bu karşıtlık, öbeği herhangi bir numaranın başka yere aktarılmasından ayırır. Telekomünikasyon bağlamlarında aynı işlem dizisini adlandırması, tanımının bağlamdan bağımsız kurulabilmesi ve bileşen ikamesinin kavramı bozması bütün öbeğin korunmasını gerektirir.
Live Occurrences
91
Per Million
0.0644
Attested Sentences
72
Document Distribution
37
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Dönemler bazında incelendiğinde, geçen yılın birinci çeyreğinde 3 milyon 30 bin 737 mobil numara taşıma işlemi tamamlandı.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt yeni eklenen haberleşme teriminin öbek sınırını, kurumsal işlevini ve ayırıcı koşullarını açıklar.

Limitation: Teknik yönlendirme ayrıntıları işletmeci ve mevzuata göre değişebilir; sözlük tanımı ortak kullanıcı işlemini sınırlar.

Headword Identibility Newly Added to GTS
nezaket kuralları

Nezaket kuralları neden yalnızca nezaket sözcüğünün çoğul bir tamamlayıcısı değil, bağımsız tanımlanabilir bir öbek sayılır?

Öbek, tek tek nazik davranışları değil; hitap, dinleme, özür, teşekkür ve kişisel mesafeyi ortak beklentilere göre düzenleyen toplumsal ölçüler bütününü adlandırır.

Serbest bir tamlamada bileşenler her bağlamda yeniden birleşebilir; burada ise kullanım, toplum içinde öğrenilen ve uyulması beklenen davranış düzenine kararlı biçimde yönelir. Çoğul biçim rastlantısal değildir, çünkü kavram tek bir buyruğu değil farklı durumlara dağılan ölçüler kümesini kapsar. Tanımın üst kavramı toplumsal ölçüler, ayırıcı işlevi ise karşıdakinin saygınlığını ve sınırlarını gözeterek iletişimi düzenlemektir. Bu yapı tek bir tanık cümlesinden bağımsız olarak kurulabildiği için sözlükbirim niteliği kazanır.
Live Occurrences
2
Per Million
0.0014
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Bu kazanımların altında yer alan nezaket kurallarına uyma, söz kesmeden dinleme, söz alarak konuşma, yerinde hitap ifadeleri konuşma, karşısındakini saygıyla dinleme gibi beceriler oyunlar ile ulaşılabilecek becerilerdendir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama öbeğin çoğul yapısını, toplumsal işlevini ve yeni madde için yayımlanan tanımlanabilirlik kararını kapsar.

Limitation: Kurallar toplumlara ve dönemlere göre değişebilir; sözlük maddesi bütün davranış listesini değil ortak kavramsal çerçeveyi verir.

Headword Identibility Newly Added to GTS
nefes alıştırması

Nefes alıştırması öbeğinin farklı amaçlarla uygulanması, tek bir maddebaşı olarak tanımlanmasına neden engel değildir?

Gevşeme, ses üretimi veya dikkat gibi amaçlar değişse de bütün kullanımlarda solunumun belirli tekrarlarla bilinçli biçimde düzenlenmesi ortak anlam çekirdeğini korur.

Sözlükbirim kararı, her tanığın aynı yan amacı taşımasını değil, farklı bağlamlara aktarılabilen bir üst kavram ve ayırıcı işlev bulunmasını gerektirir. Bu öbekte üst kavram tekrarlı çalışmadır; ayırıcı özellik ise nefesin hız, derinlik veya ritminin bilinçli olarak düzenlenmesidir. Uygulamanın akciğer kullanımına, gevşemeye, sese ya da dikkate yönelmesi alt amaçları çeşitlendirir fakat birim sınırını bozmaz. Bağımsız tanım kurulabilmesi ve öbeğin farklı kaynaklarda aynı çekirdeği taşıması maddebaşını destekler.
Reviewed Evidence Occurrences
10
Per Million
0.0071
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Yumuşak nefes alıştırması yapmak için rahat bir oturma pozisyonuna geçmenizi veya sırtüstü uzanıp gözlerinizi kapatmanızı öneriyoruz.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt yeni eklenen öbeğin birim sınırı, ortak anlam çekirdeği ve tanımlanabilirlik kanıtını birlikte değerlendirir.

Limitation: Her nefes sözcüklü tamlama aynı birimi karşılamaz; tekniğin özel adı veya klinik uygulaması ayrıca maddeleşme ölçütü gerektirebilir.

Headword Context
bilgi

Bilgi maddesinde gösterilen bağlam cümleleri neden derlemdeki ilk rastlanan örneklerden seçilmez?

Çünkü temsil edici bağlam, hedef kullanımı açıkça taşımalı; cümle bütünlüğü, metin kalitesi, anlam açıklığı ve kaynak çeşitliliği bakımından kalite kapılarından geçmelidir.

İlk rastlanan cümle kısa, eksiltili, yinelenmiş veya hedef sözcüğün hangi anlamda kullanıldığını göstermeyecek kadar belirsiz olabilir. Link selection önce doğru lemma eşleşmesini ve tam cümle sınırını denetler; ardından okunabilirlik, yeterli çevre, belge çeşitliliği ve aynı örneğin tekrar edilmemesi gibi ölçütleri uygular. Amaç en çarpıcı cümleyi bulmak değil, kullanıcının sözcüğün gerçek söz dizimsel çevresini kolayca değerlendirebileceği açık ve taşınabilir bir tanık sunmaktır.
Live Occurrences
1410567
Per Million
998.9548
Attested Sentences
800940
Document Distribution
23826

Context

Saha çalışmalarını yerinde inceleyen öğrenciler, teorik eğitimlerde edindikleri bilgileri uygulamalarla pekiştirme fırsatı buldu.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama madde ve derlem sayfalarında kullanılan temsil edici bağlam seçiminin temel kalite ölçütlerini kapsar.

Limitation: Gösterilen birkaç cümle bütün anlam ve tür çeşitliliğini tüketmez; derlem büyüdükçe daha uygun tanıklarla değiştirilebilir.

Headword Sözcük yaşam eğrisi
zaman

Zaman maddesinin sözcük yaşam eğrisi neden sözcüğün Türkçede ilk kez ne zaman kullanıldığını göstermez?

Çünkü eğri tarihsel kökeni değil, T-BDLD’ye alınmış ve tarihi belirlenebilen kaynaklarda sözcüğün dönemlere göre görünürlüğünü gösterir.

Life curve, her dönemdeki tanıklı cümle ve sözcük toplamını kaynak tarihiyle ilişkilendirerek artış, durağanlık veya azalış eğilimi çıkarır. İlk görülen dönem, bütün Türkçe metinlerin başlangıcı değil, mevcut derlem kapsamındaki ilk güvenilir tarihli tanıktır. Son dönemdeki yükseliş de gerçek dil değişiminin yanı sıra yeni kaynakların eklenmesinden etkilenebilir. Bu nedenle grafik kullanım hareketini izlemek için güçlüdür, fakat etimolojik ilk tanıklama veya mutlak tarih hükmü olarak okunmaz.
Live Occurrences
2767218
Per Million
1959.7267
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Life Curve: 2023–2026-07 · yükselen

Context

Akademik stil için sonuç ve öneriler bölümünün şimdiki zaman kurgusu üzerine yazılması gerektiği belirtilmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt dönem çizgisi, ilk ve son görünüm, tepe dönem ile eğilim etiketinin derlem içindeki anlamını açıklar.

Limitation: Kaynak yıllarının eksikliği ve dönemler arasındaki belge dengesizliği eğriyi etkileyebilir; tarihsel sözlük kanıtının yerini tutmaz.

Headword Valency
çalışmak

Çalışmak fiilinin değerlik profilinde yönelme ekli eylem tamlayıcılarının güçlenmesi neyi gösterir?

Bu örüntü, fiilin “bir işi gerçekleştirmeye çabalamak” anlamında -maya/-meye biçimli bir eylemi kendine güçlü tamlayıcı olarak bağlayabildiğini gösterir.

Değerlik çözümlemesi yakındaki her ekli sözü aynı düzeyde saymaz; tamlayıcının fiile uzaklığını, farklı belgelerde yinelenmesini ve aynı yuvada kararlı biçimde görünmesini birlikte değerlendirir. “Anlamaya çalışmak” veya “yapmaya çalışmak” yapısında yönelme eki, adlaşmış eylemi çabanın hedefi olarak kurar. Buna karşılık iş yerinde çalışma ya da bir aygıtın işler durumda olması anlamlarında başka yapılar öne çıkabilir. Kart bu anlamları tek hükme indirgemez, canlı kullanımlardaki baskın eğilimleri ve seçimlik yuvaları ayrı gösterir.
Live Occurrences
1113058
Per Million
788.2608
Attested Sentences
654890
Document Distribution
43499
Valency: 72 çözümlenen kullanım, yüksek

Context

Dolayısıyla mesele ortak iyiyi artırmaya çalışmak kadar, bunun nasıl yapılacağını da sorgulamaktan geçecektir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama fiilin tamlayıcı yuvalarını, yönelme ekli yan tümceleri ve çok anlamlılığın değerlik profiline etkisini kapsar.

Limitation: Otomatik profil anlamları bütünüyle ayırmayabilir; düşük destekli yuvalar zorunlu değerlik yerine çevresel öğe olarak değerlendirilmelidir.

Headword Sözcük ağı
yol

Yol maddesinin hibrit sözcük ağında sözlük bağlantıları ile derlem komşuluklarının birlikte gösterilmesi ne kazandırır?

Sözlük katmanı tanımsal ve yapısal ilişkileri, derlem katmanı gerçek kullanımdaki güçlü komşuları verir; kesişimleri kavramsal bağın kullanımda da desteklendiği yerleri görünür kılar.

Yalnız sözlük içi bağlantılar düzenlenmiş anlam ilişkilerini gösterir fakat güncel kullanım ortaklarını kaçırabilir; yalnız derlem komşuluğu ise konu yakınlığını gerçek anlam ilişkisi sanabilir. Hibrit ağ iki kanıt türünü ayrı kaynak işaretleriyle bir araya getirir. Derece doğrudan komşu sayısını, kümelenme komşuların kendi aralarındaki örgüyü, aradalık ise merkezin farklı kümeler arasında köprü olma eğilimini özetler. Bu ölçüler keşfi kolaylaştırır, ancak hiçbir düğüm tek başına eş anlamlı sayılmaz.
Live Occurrences
1645135
Per Million
1165.0745
Attested Sentences
977830
Document Distribution
52501
Word Network: 9 düğüm, 15 bağlantı

Context

Bayatlayan yemeğin ishale yol açabileceği belirtilmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt madde sayfasındaki sözlük, derlem ve birleşik graf görünümleriyle temel ağ ölçülerini açıklar.

Limitation: Ağ, seçilen pencere ve destek eşiklerine bağlıdır; yüksek merkezilik sözlükbilimsel yakınlığın veya anlam eşitliğinin kesin kanıtı değildir.

Headword Alan ve tür yayılımı
sağlık

Sağlık maddesinin alan yayılımında kendi adını taşıyan alanın baskın çıkması, öteki alanlardaki kullanımları neden geçersiz kılmaz?

Baskınlık, sözcüğün canlı derlemde en yoğun görüldüğü alanı gösterir; eğitim, ekonomi veya teknoloji metinlerindeki kurumsal ve toplumsal kullanımlarını ortadan kaldırmaz.

Domain dispersion bir maddeye değişmez uzmanlık etiketi yapıştırmak için değil, kullanımların kaynak kümeleri arasındaki dağılımını göstermek için hesaplanır. İncelenen sözcük temel konusu nedeniyle sağlık metinlerinde yoğunlaşırken hizmet yönetimi, eğitim, bütçe, teknoloji ve gündelik yaşam anlatılarında da doğal olarak yer alır. Algoritma geçiş sayısını belge çeşitliliği ve alan içindeki göreli payla birlikte değerlendirir. Sonuç, anlamın sınırını belirleyen sözlük tanımından ayrı bir canlı kullanım profilidir.
Live Occurrences
586249
Per Million
415.1779
Attested Sentences
293223
Document Distribution
18104

Context

Bu durumun salgınla mücadeleyi daha da zorlaştırdığı ve sağlık sistemleri üzerindeki baskıyı artırdığı belirtiliyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama field tagsnin canlı geçiş, belge yayılımı ve göreli yoğunluk üzerinden nasıl yorumlandığını kapsar.

Limitation: Kaynak dengesi değiştikçe oranlar değişebilir; baskın alan tek başına sözcüğün yalnız o uzmanlık alanına ait olduğunu kanıtlamaz.

Headword Co-occurrence
kitap

Kitap için güçlü eş kullanımlar bulunurken serbestlik derecesinin yüksek olması nasıl açıklanır?

Sözcük bazı ortaklarla beklenenden güçlü bağ kurabilir, fakat toplam kullanımlarının büyük bölümü yalnız birkaç kalıba sıkışmadan çok sayıda farklı sözcüğe dağılabilir.

Eş kullanım ölçüleri ile serbestlik aynı soruyu yanıtlamaz. NPMI, logDice ve t-score belirli iki birimin birlikte görülmesinin rastlantısal beklentiyi ne ölçüde aştığını farklı ağırlıklarla sınar. Serbestlik derecesi ise bütün ortakların dağılımına bakar; birkaç güçlü bağın yanında geniş ve dengeli bir ortak küme varsa sözcük yine serbest davranabilir. Bu yüzden bir ortaklığın güçlü olması, maddebaşının yalnız o öbek içinde yaşadığı veya ortaya çıkan her ikilinin sözlükbirimleştiği anlamına gelmez.
Live Occurrences
737388
Per Million
522.2136
Attested Sentences
459469
Document Distribution
27912
Freedom Degree: %87.9 · serbest

Context

Müelliflerin matbaaya olan ilgisi ve kitap basma talepleri her geçen gün artarak devam etmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt eş kullanım puanları, dağılım entropisi, kalıplaşma ve serbestlik derecesinin birlikte yorumlanmasını ele alır.

Limitation: Yakınlık ölçüleri anlamsal eşdeğerlik kararı vermez; sözdizimsel zorunluluk, konu ortaklığı ve kaynak bileşimi sonuçları etkileyebilir.

Headword Derlem yaygınlığı
kitap

Kitap maddesindeki canlı geçiş sayısı neden yalnızca metinlerde aynen yazılmış “kitap” biçiminin sayısı değildir?

Çünkü madde yaygınlığı, bağlama duyarlı olarak aynı lemaya bağlanan kitap, kitabı, kitabın, kitaplar ve benzeri çekimli yüzey biçimlerinin toplamıyla hesaplanır.

Türkçe, adları çoğul, iyelik ve durum ekleriyle cümleye yerleştirir; bu nedenle yalnız çıplak yazımı saymak gerçek kullanımı büyük ölçüde eksik gösterir. T-BDLD önce surface formatni cümle içindeki görevine göre çözümler, sonra güvenli biçimleri ortak lemada toplar. Karttaki milyon başına oran da bu toplamı o anda erişilebilen derlem büyüklüğüne göre ölçekler. Böylece farklı tarihlerdeki derlem kesitleri karşılaştırılabilir; yine de eş yazımlı veya çözümlemesi belirsiz biçimler bulunduğunda sayı dil bilgisel kesinlik değil, denetlenen derlem ölçümü olarak okunur.
Live Occurrences
737388
Per Million
522.2136
Attested Sentences
459469
Document Distribution
27912

Context

Müelliflerin matbaaya olan ilgisi ve kitap basma talepleri her geçen gün artarak devam etmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama maddebaşı sıklığı, yüzey biçimlerin lemada toplanması ve milyon başına normalleştirme işlemlerini kapsar.

Limitation: Canlı toplam derlem büyüdükçe değişir; sayı tek başına bir anlamın, türün veya kullanım alanının ne kadar yaygın olduğunu göstermez.

Headword (PHP 3, PHP 4)
güvenmek

Güvenmek” maddesinin (PHP 3, PHP 4) listesi neyi kanıtlar, neyi kanıtlamaz?

Liste, farklı zaman, kişi ve fiilimsi biçimlerinin aynı lemaya bağlandığını gösterir; her surface formatnin ayrı sözlükbirim olduğunu göstermez.

Bağlama duyarlı lematizasyon, cümledeki “güvenen”, “güvendiği”, “güvenerek” veya kişi eki almış biçimleri sözlükteki mastar lemaya bağlar. Böylece yaygınlık hesabı yalnız çıplak “güvenmek” yazımına sıkışmaz ve fiilin gerçek kullanım çeşitliliği görünür. Yüzey biçimlerin sayısı üretken çekim sisteminin sonucudur; bunların her birini yeni madde saymak sözlükte gereksiz çoğalma yaratır. Ayrı anlam veya kalıplaşma kanıtı varsa değerlendirme ayrıca yapılır.
Live Occurrences
62363
Per Million
44.1651
Attested Sentences
37418
Document Distribution
8781

Context

Uzmanlar, sesin veya görüntünün kendisine güvenmek yerine gelen talebin niteliğine odaklanılması gerektiğini vurguluyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama canlı lemma-yüzey eşlemesini, fiil çekimini ve maddebaşı sıklığının nasıl toplandığını kapsar.

Limitation: Bağlamı belirsiz eş yazımlı yüzeyler otomatik çözümlemede hata payı taşıyabilir; yönetim düzeltmeleri sonraki işlemlere öğrenme olarak aktarılır.

Headword Origin
kalem

Kalem” maddesindeki köken bilgisi bugünkü anlamların tümünün kaynak dilde aynen bulunduğunu mu gösterir?

Hayır. Köken etiketi sözcüğün tarihsel kaynak biçimini gösterir; Türkçede gelişen new meanings ve mecazlar ayrıca Türkçe kullanım tarihi içinde değerlendirilir.

Bir maddebaşının Arapça kökenli olması, sözlükte sıralanan her anlamın Arapçadan değişmeden aktarıldığı sonucunu doğurmaz. Ödünçlenen biçim Türkçede yazı aracı anlamından büro, hesap öğesi, yazar, aşı çubuğu veya kozmetik araç gibi yeni adlandırmalara genişleyebilir. Köken alanı biçimin tarihsel kaynağını, anlam sıraları ise Türkçedeki kullanım düzenini açıklar. Bu iki bilgi birlikte okunmalı, fakat birbirinin yerine geçirilmemelidir.
Live Occurrences
156554
Per Million
110.8706
Attested Sentences
94419
Document Distribution
12457

Context

Yazılarını daktiloyla yazıp yeşil tükenmez kalemle düzelttiğini ve kendinden ve hayatından memnun olmadığını biliyorum.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt GTS köken alanı ile Türkçede belgelenen anlam genişlemeleri arasındaki sözlükbilimsel ayrımı kapsar.

Limitation: Ayrıntılı etimolojik aktarım zinciri tarihsel metin ve uzman kaynak incelemesi gerektirir; kısa köken etiketi tek başına bu zinciri vermez.

Headword Sözcük yaşam eğrisi
kalem

Kalem” sözcüğünün yaşam eğrisi dil tarihini mi, T-BDLD içindeki görünürlüğünü mü gösterir?

Grafik doğrudan dil tarihini değil, eldeki kaynakların derleme giriş dönemleri boyunca sözcüğün görünürlüğünü, yayılımını ve değişim yönünü gösterir.

Life curve her dönemdeki tanıklı cümleleri, geçişleri ve kaynak gruplarını karşılaştırarak ilk görünüm, son görünüm, tepe dönem ve eğilim gibi göstergeler üretir. Bu, bir sözcüğün Türkçede ilk kez o tarihte doğduğu anlamına gelmez; T-BDLD’ye alınan ve tarihlenebilen metinlerde hangi yoğunlukta temsil edildiğini anlatır. Derlem büyüdükçe geçmiş dönemlere yeni belgeler eklenebileceği için eğri de yeniden hesaplanır ve daha dengeli hâle gelir.
Live Occurrences
156554
Per Million
110.8706
Attested Sentences
94419
Document Distribution
12457
Life Curve: 2025–2026-07 · yükselen

Context

Doğrudan yatırımlar ise 223 milyon dolar giriş ile geçen yılın altında olurken, bunun alt kalemi olan yabancı gayrimenkul alımı ise 514 milyon dolar düzeyine geriledi.
Yazılarını daktiloyla yazıp yeşil tükenmez kalemle düzelttiğini ve kendinden ve hayatından memnun olmadığını biliyorum.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama dönemsel geçiş, cümle ve kaynak yayılımına dayalı canlı yaşam eğrisi göstergelerini kapsar.

Limitation: Derleme giriş ayı ile metnin özgün yayımlanma tarihi her kayıtta aynı değildir; grafik bu ayrımı açıkça belirttiği ölçüde yorumlanmalıdır.

Headword Co-occurrence
kalem

Kalem” için eş kullanım ve serbestlik derecesi birlikte nasıl yorumlanmalıdır?

Eş kullanım yakınındaki güçlü ortakları, serbestlik derecesi ise sözcüğün birkaç kalıba mı bağlandığını yoksa çeşitli ortaklarla mı dağıldığını gösterir.

Birlikte kullanım sayısı tek başına kalıplaşmayı kanıtlamaz; çok sık sözcükler tesadüfen de yan yana gelebilir. Bu nedenle NPMI, logDice ve t-score gibi ölçüler ortaklığın beklenenden güçlü olup olmadığını farklı açılardan sınar. Serbestlik derecesi, ortakların dağılım entropisini ve en güçlü birkaç ortağın toplam içindeki payını özetler. Yüksek serbestlik, sözcüğün çeşitli yapılar kurabildiğini; düşük serbestlik ise belirli kalıplarda yoğunlaştığını düşündürür.
Live Occurrences
156554
Per Million
110.8706
Attested Sentences
94419
Document Distribution
12457
Freedom Degree: %67.2 · yarı serbest

Context

Ama bundan hiç de hoşnut değilim, umarım en kısa sürede yeniden şeffaflık hakim olur ve bu tür yazılar kaleme almak zorunda kalmam.
Yazılarını daktiloyla yazıp yeşil tükenmez kalemle düzelttiğini ve kendinden ve hayatından memnun olmadığını biliyorum.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt yakın bağlam ortaklarını, birliktelik ölçülerini, kalıplaşma derecesini ve dağılımsal serbestliği birlikte açıklar.

Limitation: Eş kullanım istatistiği sözcükler arasında zorunlu anlamsal ilişki kurmaz; sonuçların cümle içinde ayrıca okunması gerekir.

Headword Alan ve tür yayılımı
kalem

Kalem” için baskın bir alan etiketi görülmesi sözcüğün yalnız o alana ait olduğu anlamına gelir mi?

Hayır. Baskın etiket, incelenen derlem kesitinde göreli yoğunluğu gösterir; geniş alan ve tür yayılımı genel dildeki çok yönlü kullanımı ayrıca ortaya koyar.

Alan ve tür çözümlemesi, ham geçiş sayısını doğrudan uzmanlık etiketi saymaz. Farklı alanlardaki dağılım, Discretion, belge çeşitliliği ve güven kapıları birlikte değerlendirilir. Çok anlamlı ve genel kullanımlı bir sözcük belirli bir dönemde şiir, eğitim veya büro metinlerinde yoğunlaşabilir; bu, öteki alanlardaki kullanımlarını geçersiz kılmaz. Bu nedenle karttaki baskın alan, sözlük anlamını sınırlayan normatif bir etiket değil, canlı derlemdeki göreli yayılımın özetidir.
Live Occurrences
156554
Per Million
110.8706
Attested Sentences
94419
Document Distribution
12457

Context

Mevduat kaleminin şubat ayındaki girişle beraber son 12 aylık dönemde 27 milyar dolar ile finansmana en yüksek katkı veren kalem olması da çarpıcı bir sonuç.
Yazılarını daktiloyla yazıp yeşil tükenmez kalemle düzelttiğini ve kendinden ve hayatından memnun olmadığını biliyorum.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama canlı alan ve tür dağılımını, bağlam çeşitliliğini ve güven temelli etiketleme yaklaşımını kapsar.

Limitation: Derleme yeni kaynaklar eklendikçe dağılım değişebilir; düşük belgeli alanlar için küçük farklar kesin uzmanlık göstergesi sayılmaz.

Headword Valency
güvenmek

Güvenmek” fiilinin canlı değerlik çözümlemesi “-e” etiketini nasıl sınar?

Çözümleme, fiilin güvenilen kişi veya varlığı yönelme durumuyla kurma eğilimini gerçek cümlelerde ölçer ve sözlükteki “-e” bilgisini derlem kanıtıyla destekler.

Değerlik algoritması yalnız sözcüğün yakınındaki ekli biçimleri saymaz; cümle içindeki aday tamlayıcıları, durum eklerini, fiile uzaklıklarını ve farklı belgelerde tekrarlanma kararlılığını birlikte değerlendirir. “Birine güvenmek” ve “bir kuruma güvenmek” gibi yapılarda yönelme durumunun baskınlaşması, sözlük etiketinin kullanım karşılığını gösterir. Bununla birlikte sonuç olasılıksal bir derlem profilidir: eksiltili cümleler, zamir düşmesi ve dolaylı anlatım nedeniyle her örnekte açık bir -e tamlayıcısı bulunması beklenmez.
Live Occurrences
62363
Per Million
44.1651
Attested Sentences
37418
Document Distribution
8781
Valency: 103 çözümlenen kullanım, yüksek

Context

Uzmanlar, sesin veya görüntünün kendisine güvenmek yerine gelen talebin niteliğine odaklanılması gerektiğini vurguluyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt sözlükteki durum eki etiketini canlı yüzey-lema dizileri, tamlayıcı yuvaları, belge yayılımı ve kararlılık ölçüsüyle ilişkilendirir.

Limitation: Otomatik değerlik çözümlemesi dil bilgisel yargının yerine geçmez; düşük destekli yuvalar seçimlik bağlam öğeleriyle karışabileceği için eğilim olarak okunur.

Headword Sözcük ağı
kalem

Kalem” için gösterilen hibrit sözcük ağı hangi iki tür ilişkiyi birleştirir?

Ağ, sözlüğün açık anlam ve madde ilişkilerini derlemdeki güçlü birlikte kullanım komşuluklarıyla aynı görünümde birleştirir.

Sözlük katmanı gönderme, birleşik, türetim ailesi ve tanımsal yakınlık gibi editoryal ilişkileri temsil eder. Derlem katmanı ise sözcüğün temiz cümlelerde hangi öğelerle anlamlı bir yakınlık kurduğunu ölçer. İki katmanın kesişmesi, yalnız biçim benzerliğine dayanan ilgisiz maddelerin ayıklanmasını ve sözlükte yazılı olmayan kullanım bağlarının görünmesini sağlar. Düğüm derecesi veya PageRank tek başına anlam eşitliği değildir; ağ içindeki bağlantı yoğunluğunu özetleyen keşif ölçütüdür.
Live Occurrences
156554
Per Million
110.8706
Attested Sentences
94419
Document Distribution
12457
Word Network: 9 düğüm, 12 bağlantı

Context

Doğrudan yatırımlar ise 223 milyon dolar giriş ile geçen yılın altında olurken, bunun alt kalemi olan yabancı gayrimenkul alımı ise 514 milyon dolar düzeyine geriledi.
Yazılarını daktiloyla yazıp yeşil tükenmez kalemle düzelttiğini ve kendinden ve hayatından memnun olmadığını biliyorum.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama madde sayfasındaki hibrit grafın sözlük ve canlı derlem bileşenlerini, düğüm ve bağlantı ölçülerini kapsar.

Limitation: Graf komşuluğu eş anlamlılık hükmü vermez; yüksek birlikte kullanım sözdizimsel veya konusal yakınlıktan da doğabilir.