Questions and Answers

An information space that explains dictionary and live corpus data together

Total Questions
96
Headword
45
Anlam / tanım
51
New-Entry Questions
41
Entries Examined
61
How Is This Page Prepared?

Reading Dictionary Features Together

Maddebaşı, anlam, tanım, gönderme, köken, (PHP 3, PHP 4), bağlam, alan ve tür yayılımı, eş kullanım, değerlik, hibrit sözcük ağı ve yaşam eğrisi birlikte değerlendirilir. Yeni eklenen sözcükler de yayımlanmış tanımlanabilirlik kanıtlarıyla bu kapsama girer.

Live Evidence, Reviewed Explanation

Soru ve açıklayıcı yanıt editoryal olarak yayımlanır; geçiş sayısı ve derlem büyüklüğü sayfa açıldığında ClickHouse üzerinden yeniden okunur. Bağlamlar kamuya açık kalite süzgecinden geçen örneklerle sınırlıdır. Sayılar dil bilgisel kural değil, derlemde gözlenen eğilimdir.

10 soru ve yanıt

Clear Filters
Meaning / Definition Anlam ayrımı
yüzey

Bir metnin veya sorunun “yüzeyi” denildiğinde fiziksel dış bölüm anlamından hangi özellik korunur, hangi özellik değişir?

İlk karşılaşılan dış katman olma ilişkisi korunur; maddi bir cismin sınırı yerine henüz derindeki neden ve anlamları göstermeyen ilk görünüş anlatılır.

İncelenen GTS tanımı
Bir olayın, metnin veya sorunun ilk bakışta görülen; altta yatan nedenleri, ilişkileri ve daha derin anlam katmanlarını henüz açığa çıkarmayan bölümü.
Fiziksel yüzey bir nesnenin dışarıyla temas eden bölümüdür ve gözlemci önce bu bölüme ulaşır. Mecaz kullanımda olayın görünen belirtileri, metnin açık anlamı veya sorunun ilk bakıştaki biçimi aynı erişim sırasını taşır. Buna karşılık uzamsal ve maddi sınır ortadan kalkar; yüzey ile derinlik yorum düzeyleri hâline gelir. Tanımdaki ilk bakışta görülme ve altta yatan ilişkileri henüz açmama özellikleri bu soyut anlamı sıradan fiziksel yüzeyden ayırır.
Live Occurrences
163162
Per Million
115.5503
Attested Sentences
0
Document Distribution
0

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt fiziksel dış katmandan görünür anlam ve sorun düzeyine uzanan mecaz köprüsünü açıklar.

Limitation: Her “yüzey” geçen cümle mecaz değildir; nesne, malzeme ve ölçü çevresi fiziksel anlamı gösterebilir.

Headword (PHP 3, PHP 4)
sıçrama

“Sıçramanın” veya “sıçraması” gibi (PHP 3, PHP 4)lerin aynı lemaya bağlanması, cümlenin bedensel hareket mi yoksa hızlı gelişme mi anlattığını belirlemeye yeter mi?

Hayır. Lematizasyon çekimli yüzey biçimlerini sözlük maddesinde birleştirir; gerçek anlam seçimi için yakın sözcükler, özne, yüklem ve alan bilgisi ayrıca değerlendirilir.

İyelik ve durum ekleri sözcüğün cümledeki görevini değiştirir, fakat çoğu zaman temel sözlükbirimi değiştirmez. Bu nedenle teknolojik sıçramanın ve sporcunun sıçraması biçimleri aynı lemaya bağlanabilir. Buna karşılık iki kullanımın anlamı aynı değildir: biri kısa süredeki belirgin gelişmeyi, öteki fiziksel hareketi anlatır. Bağlama duyarlı çözümleme, lemayı bulma işlemiyle anlam ayrımını birbirine karıştırmadan çevredeki göstergelerden yararlanmalıdır.
Live Occurrences
15705
Per Million
11.1222
Attested Sentences
0
Document Distribution
0

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama (PHP 3, PHP 4)lerin tek lemada toplanması ile çok anlamlı kullanımın bağlamdan ayrılması arasındaki ilişkiyi kapsar.

Limitation: Yüzey biçimi ve ek dizisi tek başına anlam etiketi vermez; kısa veya bozuk cümlelerde Trust level düşebilir.

Meaning / Definition Anlam ayrımı Newly Added to GTS
ozon deliği

Ozon deliği tanımındaki “delik” sözü neden atmosferde bütünüyle boş bir alan bulunduğu biçiminde anlaşılmamalıdır?

Çünkü kavram gazın tamamen yok olduğu bir boşluğu değil, stratosferdeki koruyucu katmanın belirli bölgelerde ve dönemlerde olağan düzeyin çok altına inmesini anlatır.

İncelenen GTS tanımı
Stratosferdeki koruyucu gaz katmanının özellikle kutup bölgeleri üzerinde mevsimsel olarak çok inceldiği ve zararlı morötesi ışınların yeryüzüne daha fazla ulaşmasına yol açtığı geniş alan.
Gündelik dilde delik, katı bir yüzeyde açılmış boşluğu düşündürür. Atmosfer teriminde ise sınırları maddeyle çevrili fiziksel bir oyuk yoktur; ölçülen ozon miktarı geniş bir bölgede ileri derecede azalır. Bu azalma morötesi ışınımın daha büyük bölümünün alt katmanlara ulaşmasına yol açtığı için çevresel sonuç taşır. Tanım “çok incelme” ve “geniş alan” özelliklerini kullanarak mecazlaşmış adlandırmayı bilimsel süreçle ilişkilendirir ve yanlış boşluk yorumunu önler.
Reviewed Evidence Occurrences
48
Per Million
0.034
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Öyle ki, bugün bu zayıflama ozon deliği olarak adlandırılıyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama çevre bilimi terimindeki mecazlaşmış bileşen ile ölçülen atmosfer olgusu arasındaki farkı kapsar.

Limitation: Tanım günlük ölçüm değerini veya deliğin belirli yıldaki büyüklüğünü vermez; bunlar gözlemsel verilerle güncellenir.

Headword (PHP 3, PHP 4)
çocuk

Çocuk maddesinin canlı yüzey biçimleri arasında çocuğun ve çocukları gibi değişmiş gövdelerin bulunması neden ayrı maddebaşları gerektirmez?

Bu biçimler çoğul, iyelik ve durum ekleriyle cümleye uyarlanmış kullanımlardır; bağlama duyarlı çözümleme ses değişimini geri alarak hepsini aynı sözlükbirime bağlar.

Türkçede ünlüyle başlayan ek geldiğinde son sesteki k yumuşayarak ğ biçimine dönebilir; ayrıca çoğul, iyelik ve durum ekleri gövdeye art arda bağlanabilir. “Çocuğun” bir sahiplik veya tamlama ilişkisi, “çocukları” ise bağlama göre çoğul, iyelik ya da belirtme işlevi taşır. Bunlar yeni kavramlar oluşturmaz, aynı adın cümlede üstlendiği görevleri gösterir. Lematizasyon yüzeyi körlemesine kesmek yerine ek dizisini ve cümle çevresini değerlendirerek sözlükteki temel biçime ulaşır.
Live Occurrences
1489517
Per Million
1054.8667
Attested Sentences
790760
Document Distribution
52153

Context

Ayrıca anneler etkileşimli okuma sayesinde çocuklarının sosyal alanda aktifleştiklerini, girişimciliklerinin arttığını ifade etmişlerdir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama ünsüz yumuşaması, çoğul, iyelik ve durum eklerinin lemma birliğini nasıl koruduğunu kapsar.

Limitation: Eş yazımlı ek dizileri bağlama göre farklı çözümlenebilir; yüzey listesi tek başına kesin dil bilgisel çözümleme değildir.

Headword Derlem yaygınlığı
derlem

Derlem maddesinin canlı yaygınlık değeri, yeni metinler sisteme girdikçe neden sabit kalmaz?

Çünkü hem aynı lemaya bağlanan yeni kullanımların sayısı hem de milyon başına oranı hesaplamakta kullanılan toplam derlem büyüklüğü veri akışıyla birlikte değişir.

Canlı yaygınlık yalnız çıplak maddebaşını saymaz; çekimli yüzey biçimlerinden güvenle aynı lemaya indirgenen geçişleri de bir araya getirir. Crawler, makale, tez veya kitap akışından yeni cümleler eklendiğinde paydaki geçiş sayısı artabilir. Aynı anda paydadaki toplam sözcük sayısı da büyüdüğü için milyon başına oran ham sayı ile aynı yönde hareket etmek zorunda değildir. Bu nedenle kart, değişmez bir sözlük özelliği değil, sorgu anındaki T-BDLD kesitinin yeniden hesaplanan kullanım ölçüsüdür.
Live Occurrences
3230
Per Million
2.2875
Attested Sentences
2090
Document Distribution
188

Context

Bununla birlikte, derlem verisinde pozitif kullanımlar sosyal medya verisindeki pozitif kullanımlardan daha çok iken, negatif kullanımlar bunun tam tersidir.
Bu nedenle derlem verisiyle sosyal medya verisi karşılaştırıldı.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama canlı lemma sıklığını, (PHP 3, PHP 4)lerin toplanmasını ve milyon başına normalleştirmeyi kapsar.

Limitation: Ölçüm derlem kapsamına bağlıdır; tek başına sözcüğün tarihsel yaygınlığını veya belirli bir anlamın sıklığını göstermez.

Headword Derlem yaygınlığı
kitap

Kitap maddesindeki canlı geçiş sayısı neden yalnızca metinlerde aynen yazılmış “kitap” biçiminin sayısı değildir?

Çünkü madde yaygınlığı, bağlama duyarlı olarak aynı lemaya bağlanan kitap, kitabı, kitabın, kitaplar ve benzeri çekimli yüzey biçimlerinin toplamıyla hesaplanır.

Türkçe, adları çoğul, iyelik ve durum ekleriyle cümleye yerleştirir; bu nedenle yalnız çıplak yazımı saymak gerçek kullanımı büyük ölçüde eksik gösterir. T-BDLD önce surface formatni cümle içindeki görevine göre çözümler, sonra güvenli biçimleri ortak lemada toplar. Karttaki milyon başına oran da bu toplamı o anda erişilebilen derlem büyüklüğüne göre ölçekler. Böylece farklı tarihlerdeki derlem kesitleri karşılaştırılabilir; yine de eş yazımlı veya çözümlemesi belirsiz biçimler bulunduğunda sayı dil bilgisel kesinlik değil, denetlenen derlem ölçümü olarak okunur.
Live Occurrences
737388
Per Million
522.2136
Attested Sentences
459469
Document Distribution
27912

Context

Müelliflerin matbaaya olan ilgisi ve kitap basma talepleri her geçen gün artarak devam etmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama maddebaşı sıklığı, yüzey biçimlerin lemada toplanması ve milyon başına normalleştirme işlemlerini kapsar.

Limitation: Canlı toplam derlem büyüdükçe değişir; sayı tek başına bir anlamın, türün veya kullanım alanının ne kadar yaygın olduğunu göstermez.

Meaning / Definition Definition Newly Added to GTS
nem tutucu

Nem tutucu” tanımı neden hem maddeyi hem bileşeni hem de niteliği kapsar?

Çünkü derlemde ifade yalnız bağımsız bir kimyasalı değil, ürün içindeki işlevsel bileşeni ve su kaybını azaltan özelliği de adlandırır.

İncelenen GTS tanımı
Bulunduğu ürün veya ortamda suyu yüzeyine bağlayan, bünyesine alan ya da buharlaşmasını yavaşlatan; böylece kuruma, sertleşme veya su kaybını sınırlayan madde, bileşen veya nitelik.
Tek bir üst kavram seçip öteki kullanımları dışlamak, gerçek kullanım alanını gereksiz biçimde daraltırdı. Common meaning core suyu yüzeye bağlama, bünyeye alma veya buharlaşmayı yavaşlatma yoluyla kuruma ve sertleşmeyi sınırlamaktır. Bu işlev kimi cümlede bir maddeye, kiminde karışım içindeki bileşene, kiminde de malzeme niteliğine yüklenir. Ad ve sıfat etiketlerinin birlikte verilmesi, bu sözdizimsel çeşitliliği tanım içinde denetimli biçimde karşılar.
Live Occurrences
61
Per Million
0.0432
Attested Sentences
46
Document Distribution
15
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Hazır bez, idrarı ve dışkı suyunu dışarı sızdırmaması için kuvvetli nem tutucu kimyasal maddeler içerir.
Uzmanlar, hiyalüronik asit, seramid ve gliserin gibi nem tutucu içeriklere sahip hafif nemlendiricilerin kullanılmasını öneriyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama yeni maddenin üst kavram seçimini, ortak işlevini ve ad-sıfat kullanımlarını birlikte kapsar.

Limitation: Belirli endüstrilerdeki teknik sınıflandırmalar farklılaşabilir; tanım bütün kimyasal mekanizmaları tek tek sıralamaz.

Meaning / Definition Anlam ayrımı Newly Added to GTS
normal kuvvet

Normal kuvvet” ile “normal gerilme” tanımlarında “dik yön” ortak olduğu hâlde kavramlar neden ayrıdır?

Normal kuvvet temas yüzeyinin uyguladığı toplam tepkiyi, normal gerilme ise dik kuvvetin birim alana düşen yük yoğunluğunu anlatır.

İncelenen GTS tanımı
Temas eden iki katı yüzeyin birbirinin içine geçmesini engelleyen ve temas düzlemine dik yönde ortaya çıkan; sürtünme hesabında büyüklüğü belirleyici olan tepki kuvveti.
İki terimde “normal” sözü geometrik olarak yüzeye veya kesite dik doğrultuyu belirtir. Kuvvet, temas eden yüzeylerin birbirine geçmesini engelleyen ve büyüklüğü kuvvet birimiyle ölçülen toplam etkidir. Gerilme ise bu dik etkinin kesit alanına bölünmesiyle elde edilir ve malzemenin çekme ya da basma altında taşıdığı yoğunluğu gösterir. Ortak yön bilgisi terimleri ilişkilendirir; ölçülen fiziksel nicelik ve hesaplama biçimi onları ayrı maddeler yapar.
Live Occurrences
124
Per Million
0.0878
Attested Sentences
253
Document Distribution
163
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Normal kuvvet, birbirine değen iki katı cismin atomlarına ait elektronların birbirlerini itmelerinden kaynaklanır, o sayede dünya bizi aşağıya doğru çektiği halde yerin içine batmıyoruz.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt iki fizik teriminin yön, birim, hesaplama ve kullanım bağlamı bakımından tanımsal ayrımını kapsar.

Limitation: Karmaşık temas ve malzeme modellerindeki yerel dağılımlar sözlük tanımının kapsamı dışındadır; temel kavram karşıtlığı açıklanır.

Meaning / Definition Gönderme
sabah

Sabah” maddesinde zaman dilimi tanımı varken “→ sabah ezanı” biçiminde ikinci bir gönderme neden bulunur?

Çünkü bazı bağlamlarda yalın biçim, zaman dilimini değil eksiltilmiş bir dinî adlandırmayı karşılar ve kullanıcı tam öbeğe yönlendirilir.

İncelenen GTS tanımı
→ sabah ezanı
Aynı yüzey biçim farklı söz dizimsel yapılarda farklı kavramları çağırabilir. Günün bir bölümünü anlatan kullanım bağımsız ve doğrudan tanımlanır. Buna karşılık belirli bağlamlarda “sabah” sözü, “sabah ezanı” tamlamasının eksiltilmiş karşılığı olarak kullanılır. Sözlük bu kullanımın varlığını yok saymaz, ancak kavramın asıl adlandırması tam öbekte bulunduğu için yeni bir açıklamayı yinelemek yerine hedef maddeye gönderme yapar.
Live Occurrences
234673
Per Million
166.194
Attested Sentences
134829
Document Distribution
20190

Context

Örneğin; sabah ezanı, saba makamında okunurken, öğle ezanında hicaz, uşşak veya hüzzam makamlarından biri tercih edilir.
Sabah ezanı okunurken uyanıldığı söylenerek, güneş doğmadan kalkıldığı belirtilmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama bağımsız zaman anlamı ile eksiltilmiş tamlama kullanımının aynı madde içindeki ayrımını kapsar.

Limitation: Göndermenin seçilmesi cümledeki bağlama bağlıdır; yalın biçimin her geçişi dinî adlandırma olarak yorumlanamaz.

Headword (PHP 3, PHP 4)
güvenmek

Güvenmek” maddesinin (PHP 3, PHP 4) listesi neyi kanıtlar, neyi kanıtlamaz?

Liste, farklı zaman, kişi ve fiilimsi biçimlerinin aynı lemaya bağlandığını gösterir; her surface formatnin ayrı sözlükbirim olduğunu göstermez.

Bağlama duyarlı lematizasyon, cümledeki “güvenen”, “güvendiği”, “güvenerek” veya kişi eki almış biçimleri sözlükteki mastar lemaya bağlar. Böylece yaygınlık hesabı yalnız çıplak “güvenmek” yazımına sıkışmaz ve fiilin gerçek kullanım çeşitliliği görünür. Yüzey biçimlerin sayısı üretken çekim sisteminin sonucudur; bunların her birini yeni madde saymak sözlükte gereksiz çoğalma yaratır. Ayrı anlam veya kalıplaşma kanıtı varsa değerlendirme ayrıca yapılır.
Live Occurrences
62363
Per Million
44.1651
Attested Sentences
37418
Document Distribution
8781

Context

Uzmanlar, sesin veya görüntünün kendisine güvenmek yerine gelen talebin niteliğine odaklanılması gerektiğini vurguluyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama canlı lemma-yüzey eşlemesini, fiil çekimini ve maddebaşı sıklığının nasıl toplandığını kapsar.

Limitation: Bağlamı belirsiz eş yazımlı yüzeyler otomatik çözümlemede hata payı taşıyabilir; yönetim düzeltmeleri sonraki işlemlere öğrenme olarak aktarılır.